Habere Tanık Rize Haberleri, Sondakika Rize haberleri,
HV
19 KASIM Perşembe 23:53

BEYNİNİ KAYAYA ASANLAR!

Aydın MERTAYAK
Aydın MERTAYAK
Giriş Tarihi : 19-11-2026 16:28

İnsan, tutunduğu yere benzemeye başladığında kendini kaybeder.

Bazı insanlar vardır; hayatta bir yere gelmek için değil, geldikleri yeri kaybetmemek için yaşarlar. Bütün ömürleri bir tutunma mücadelesiyle geçer. Bir güce, bir çevreye, bir menfaate… Ne pahasına olursa olsun tutunmak isterler. Çünkü onlar için önemli olan nerede durdukları değil, oradan düşmemektir.

Bir deniz üzümünü düşünün. Deniz üzümü (halk arasında deniz tulumu olarak da bilinen ascidian), yaşamının başlangıcında serbestçe yüzen bir larvadır. Uygun bir kayaya veya yüzeye tutunduktan sonra hareket kabiliyetini kaybeder; beynini ve kuyruğunu sindirerek sabit yaşayan bir canlıya dönüşür.

Hayatını bir kayaya tutunarak sürdürür. Varlığını o kayaya borçludur. Fakat insanın bundan daha hazin bir hâli vardır: Kendi aklıyla ulaştığı kayaya, bir süre sonra aklını da asması…

Önce yükselmek için düşünür, sonra yerini korumak için düşünmekten vazgeçer. Bir zamanlar kendisine yol gösteren aklı, artık kendi esaretinin sessiz tanığıdır. Kaybetmekten korktuğu şey uğruna kendisini kaybettiğinin farkına bile varmaz.

İşte trajedi tam da burada başlar.

Çünkü insanın en büyük yoksulluğu cebinin boş olması değil, zihninin üretimsiz kalmasıdır. En büyük çaresizliği bir makama ulaşamaması değil, ulaştığı makamın içinde şahsiyetini kaybetmesidir.

Bazıları güç sahibi olur, bazıları ise gücün esiri. Aralarındaki farkı ünvanları değil, karakterleri belirler.

İnsana verilen akıl, kullanılmadığında körelir. Kitap okumadan, araştırmadan, öğrenmeden geçirilen yıllar yalnızca takvim yapraklarının eksilmesi değildir. Aynı zamanda insanın kendi imkânlarından vazgeçmesidir.

Kitap okumayan insanın mutlaka cahil olduğunu söylemek haksızlık olur. Fakat öğrenmeye kapılarını kapatan, merak etmeyen ve kendisini geliştirmeyi gereksiz gören bir zihnin varacağı yer bellidir: Kendi dar dünyasının hükümdarlığı.

Bu hükümdarlığın en tehlikeli yanı, insanın kendisini her konuda yetkin görmesidir.

YORUMLAR
DİĞER YAZILARI CENNETTE EKMEK VAR MI ANNE? OTO GARAJLARIMIZ DOLUYOR, BEŞİKLERİMİZ NEDEN BOŞALIYOR? Çocuğa “Yapamazsın” Demek, Geleceğine Çizgi Çekmektir Mağaranın Ağzında Et Varken Kalkandere’de Eğitimin Gönül Mayası Boynundaki Çıngırağın Sesini Duyuyor musun, Ey İnsan?/"İnsan bazen zincirleriyle değil, onları fark etmeyişiyle esir olur." Boynundaki Çıngırağın Sesini Duyuyor musun, Ey İnsan? Çocuklarımız Reklam Malzemesi Değildir Rizeliyi Anlamak: Coğrafya ve Farklı Düşünmenin Gücü Akıntıya Karşı Yüzmeyi Öğreten Balık Aslanın Kuyruğu ile Oynanmaz Çocuğu Değil, Aynayı Eğitmek Bir Anlaşmadan Bir Ekrana: Bağımlılığın İnce Yolculuğu Tel ile Nefes Arasında: Yoklukta Doğan Aşk İnsan: Ölümü Bilerek Yaşayan Tek Yolcu İnsan: Ölümü Bilerek Yaşayan Tek Yolcu Ramazan: Yılda Bir Gelen Vicdan Bakımı Yağmurda Süpürülen Düşünce “Bu Kadarını Şeytan da Yapmazdı” Aklın Terbiyesi: Birlikte Düşünmenin Sessiz Erdemi Aceleyle akan suyun hikâyesi yoktur; hikâye, yolunu arayan suya aittir. Kanlı Dipnotlar: Batı Aydın Sınıfının Gazze İmtihanı Yorulmak Ayağa Kalkılan Şey Kendi Sapına Eğilen Çiçek Korkuluk ve Çocuk Emperyalistlerin “Gözyaşı Koleksiyonu” Gökyüzüne Bakan Çocuklar ÇABA SÜRESİDİR, AZİZİM! ÜÇ DOĞUMLU İNSANOĞLU Kendin Kalma Mücadelesi Anonim Şirketi 10 Kasım’dan 11 Kasım’a: Anmaktan Anlamaya Başarı Zehri: Merakın ve Erdem'in Yeniden Doğuşu Çarşının Ruhu ve Ahîlik: Geçmişten Günümüze Bir Hatırlatma Körle Sağırın Dünyası Ruhun Bahçıvanlığı Ok mu, Yay mı? Yoksa İkisi Birden mi? Yokuş Yukarı Hayaller: Her Şeyi Başaramazsınız ve Bu, Olumsuz Bir Durum Değildir Ruhuna “Cicos”: Vicdanın Teneşir Hâli Hadsizliğin Zifiri Noktası Tohumun Yalnızlığı Ve Karanlıktaki Fethi “Aman ha, sakın okuma! Bu yazı vicdan kaşındırır, kafa çalıştırır!” Elif ile Vav’ın Gizemli Aşkı Zekânın Görünmezliği: Neden Vasatlık Toplumda Daha Fazla Takdir Görür? Aydın Mertayak Dr. Gençliğin Hesabı Sanal Sevaplar Derneği Kötülükten Kahkaha Çıkarmak Öksürmeden Lokma Düşmez! Sorumluluk Üstüne Bir Şamata Mukaddes Ayın Riyakârlıkla İmtihanı Kelebek Ömrü: Kübra Tekin Öğretmen’in Hazanı Şakşakçılar, Şaklayanlar ve Şaklattıranlar Çocuklar Okulu Neden Sevmiyor? Biz Ebeveynler Nereye Koşuyoruz? Bilim ve İman: Akıl Nereye Kadar? Geleceği Köklerinden Koparmadan İnşa Etmek: Eğitimde Dönüşümün Anahtarı 'Şimdi'yi Anlamak Koltuksuz Kalmış Kimlik Travması "Eşeğin Adaleti: Hak Arayışının Mizahi Yüzü" Karakter mi, Terbiye mi? Özgüvenli Cehalet ve Sessiz Bilgelik Hayatı Ucuza Yaşamak Anlamak ve Yanlış Anlamak Üzerine Hayatın Denkleminde Nerede Yanlış Yaptık? Yaşamın ve Gülmenin Devrimi Eşit Olmayana Eşitçe Davranmak: Eşitsizlik Düşüncesine Sosyolojik Bir Bakış Sınavı Sonrası Umut ve Mucize Arayışı