İnsan, tutunduğu yere benzemeye başladığında kendini kaybeder.
Bazı insanlar vardır; hayatta bir yere gelmek için değil, geldikleri yeri kaybetmemek için yaşarlar. Bütün ömürleri bir tutunma mücadelesiyle geçer. Bir güce, bir çevreye, bir menfaate… Ne pahasına olursa olsun tutunmak isterler. Çünkü onlar için önemli olan nerede durdukları değil, oradan düşmemektir.
Bir deniz üzümünü düşünün. Deniz üzümü (halk arasında deniz tulumu olarak da bilinen ascidian), yaşamının başlangıcında serbestçe yüzen bir larvadır. Uygun bir kayaya veya yüzeye tutunduktan sonra hareket kabiliyetini kaybeder; beynini ve kuyruğunu sindirerek sabit yaşayan bir canlıya dönüşür.
Hayatını bir kayaya tutunarak sürdürür. Varlığını o kayaya borçludur. Fakat insanın bundan daha hazin bir hâli vardır: Kendi aklıyla ulaştığı kayaya, bir süre sonra aklını da asması…
Önce yükselmek için düşünür, sonra yerini korumak için düşünmekten vazgeçer. Bir zamanlar kendisine yol gösteren aklı, artık kendi esaretinin sessiz tanığıdır. Kaybetmekten korktuğu şey uğruna kendisini kaybettiğinin farkına bile varmaz.
İşte trajedi tam da burada başlar.
Çünkü insanın en büyük yoksulluğu cebinin boş olması değil, zihninin üretimsiz kalmasıdır. En büyük çaresizliği bir makama ulaşamaması değil, ulaştığı makamın içinde şahsiyetini kaybetmesidir.
Bazıları güç sahibi olur, bazıları ise gücün esiri. Aralarındaki farkı ünvanları değil, karakterleri belirler.
İnsana verilen akıl, kullanılmadığında körelir. Kitap okumadan, araştırmadan, öğrenmeden geçirilen yıllar yalnızca takvim yapraklarının eksilmesi değildir. Aynı zamanda insanın kendi imkânlarından vazgeçmesidir.
Kitap okumayan insanın mutlaka cahil olduğunu söylemek haksızlık olur. Fakat öğrenmeye kapılarını kapatan, merak etmeyen ve kendisini geliştirmeyi gereksiz gören bir zihnin varacağı yer bellidir: Kendi dar dünyasının hükümdarlığı.
Bu hükümdarlığın en tehlikeli yanı, insanın kendisini her konuda yetkin görmesidir.























