Doğukaradeniz bölgesinde yüz binlerce insanın geçim kaynağı olan çay üretimi ile ilgili henüz bir kanunumuz yok. Üretim siyasi iktidarın inisiyatifi ile yürütülmektedir. Yani kanun yok kararname var! Nasıl ekileceği, nasıl yetiştirileceği, nasıl hasat edileceği, fiyatını nasıl belirleneceği iktidarın paşa gönlüne kalmış…
Çayın bir kanununun olması ve fiyatının üreticiyi mutlu edecek bir düzeyde belirlenmesi için ilk kez büyük bir miting düzenlendi. Mitingde çay üreticilerinin sorunları dile getirildi, iktidara bu konuda taleplerde bulunuldu. Dilerim iktidar bu talepleri, daha doğrusu üreticilerin bu çığlıklarını duyar ve gereğini kısmen de olsa yapar.
Yapmazsa ne olur?
Ne olduğunu ve ne olacağını anlatmadan önce çay yapraklarının tanımına bir bakalım. Çay yaprağının tanımı bir filiz iki yapraktan ibarettir, yani iki buçuk yapraktır. Bu gün üreticilerin toplayıp Çaykur’a sattığı çay yapraklarında iki buçuk yaprak oranı yüzde otuzun üzerine çıkmaz! Geriye kalanı kart yapraklar, dallar, kökler ve yabancı otlardır. Politik ve ekonomik nedenlerle devlet bu duruma ses çıkarmamaktadır. Böylece dünyanın en değerli aromasına sahip çayımızın kalitesi düşmekte ve yurt dışına pazarlanamamaktadır. Bu gün üretici, “bu fiyata bu bile çok” diyerek hiçbir kurala uymadan adeta “böyle başa böyle tarak” misali bahçesinde yaprak adına ne bulursa toplayıp Çaykur’a satıyor. Özel sektör fabrikalarına devlet alım garantisi verdiği için, onlar da bu duruma ses çıkartmıyorlar. Böylece hep birlikte çayımızın canına okuyorlar.
Eğer iktidar erkini elinde bulunduran siyasiler buna el atmaz, bu konuda esaslı bir kanun çıkartmazlar ise bu durum gelecekte daha da kötüleşecek, karayemiş yapraklarını da çay diye içmek zorunda kalacağız.