Habere Tanık Rize Haberleri, Sondakika Rize haberleri,
HV
27 EKİM Salı 11:22

Çay ve ÇAY-KUR (3)

Metin TOPÇU
Metin TOPÇU
Giriş Tarihi : 27-10-2026 08:49

Çay ve ÇAY-KUR (2) köşe yazımda yaklaşık 290 bin ton ürettiğimiz kuru çaydan sadece 6 bin ton ihraç edebildiğimizi söylemiş ve eleştirmiştim. “Dala budağa evilmesinde tek suçlu siyasettir. Hiç anlamam, siyasettir.” diye de devam etmiştim eleştirilerime.
1965 yıllarında dünyada üretilen kuru çaylar arasında kalite bakımından en üst sıralarda olan çayımızın içine düştüğü duruma o tarihten buyana gelmiş geçmiş bütün hükümetlerin, siyasilerin suçu çok büyüktür. Avamın istek ve arzularına uyarak çayımızın dünyaya paralel gelişmesine engel oldular.
Geçen yılları yargılamanın bir anlamı yok. Geleceğe bakmak için kısaca görüşlerimi yazayım. 
Dünyada üretilen 6 milyon ton kuru çayın bir fiyat skalası var. 
Standart dökme (siyah) kuru çayın kilogram fiyatı borsalara ve ülkelere göre değişiklik göstermekle birlikte, en düşük toptan ve ihale fiyatları yaklaşık 0,70 USD ile 1,00 USD arasında seyretmektedir.
En Düşük Ülke Fiyatları: Afrika'daki üretici ülkelerde (örneğin Uganda, Tanzanya ve Malavi gibi) alt kalite veya dökme siyah çayın kilogram fiyatı ihale ve ihracat bazında 0,70 - 0,95 USD seviyelerine kadar inebilmektedir.
Borsa Ortalamaları: Dünya Bankası ve uluslararası çay müzayede (Kolkata, Mombasa, Colombo) ortalamaları ise genel olarak 2,85 USD / kg civarındadır. Ancak düşük kaliteli (çöp oranı yüksek veya alt segment) dökme çaylar, ana üretici merkezlerin ihale başlangıçlarında 1,00 USD / kg altına düşebilmektedir.
Lüks ve Özel Çaylar: Buna karşın özel hasat veya prestijli çayların fiyatları kilogram başına binlerce dolara kadar çıkabilmektedir (örneğin Çin'deki Da Hong Pao çayı gibi)…
Özel resmi fark etmez, herkese bu sözüm. Türk çayı olarak yukarıda verilen rakamların neresindeyiz?
En düşük rakama neden çakılıp kaldık? 5.000 dolarlık çayı üretmemiz için hangi girişimde bulundunuz?
Üç ana eksende Rize, Artvin ve Trabzon ve ötesi yaş çay hasadı yapılmaktadır. Bu ana guruplardan hangisinde kaliteli hammadde (yaş çay) yetiştirmesine destek olduk?
Hangi bölgemizde kaç üreticiyi en pahalı çayları üretmesi için teşvik ettik?
Maalesef 70 senedir kocaman bir sıfır teşvik, yol gösterme vs.. 
Kuruçay fiyat skalasında neden 0,7 dolar veya 2 dolar bandında yer alıyoruz. Veya 5 dolar! Olacak şey mi!
Çinli, Hindistanlı, Seylanlı, Malezyalı, Kenyalı 5000 dolarlık içilecek çayı üretiyor da bizim neyimiz eksik?
Adamlar üretip mahzenlerde saklıyor, 10 sene sonra 5000- 10000 dolara çay satıyor! 
Allah aşkına bizim neyimiz eksik? 
Devlet bu konuda teşvik verse ne kaybeder?
Halkımız kazanır. Başkada söyleyecek söz kalmıyor geriye. Üreticilerimizi en kötüye mahkûm eden mantık, kolay yoldan oy toplamanın peşinde olan siyasilerdir. Kimse kusura bakmasın!
Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü İktisadi bir devlet kuruluşudur ve kar gayesi güdemez. Çayhane, birahane, didi hane, bilmem ne hane için didinip duramaz. Öyle bir görevi yoktur. Fakat en az ÇAY-KUR kadar kapasitesi olan özel sektör de bir gayret içine girmedi. Şaşıp kalıyorum dostlarım!
Vatandaşın suçu yok mu? Siyasilerden kalite istemeliydi her ortamda! 
Çay ve ÇAY-KUR konusuna ısrarla devam edeceğim.
Baki selam ve dua ile…

YORUMLAR
DİĞER YAZILARI Çay ve ÇAY-KUR (2) İstanbul’da Rizeliler Çay ve ÇAY-KUR Maval Okumaya Devam Ediyor Futbol Bizim Neyimize Her Yöne Birkaç Söz Günün Önemine Binaen İstikrar Başarıyı Getirdi Diyebilir Miyiz ChatCPT Şiirimi Değerlendirdi Rize İle Ne İşiniz Var Muhteşem Güneş Batmadan Mansur Yavaş Giderken Başımıza Gelenler Rize’nin Gelecek Vizyonu Var Mı? Ankara Notları Cumhur Başkanımıza Açık Mektup Rizeli İsyanlarda Kime İnanalım RİZE’YE “GAVUR ÜLKESİ” DEMEK KOLAY(2) RİZE’YE “GAVUR” DEMEK KOLAY! Muratlı Günlerimi Hatırladım Ayna Ayna Ellere Rize İçin Kurulan Hayaller Ne Sordunuz, Ne cevap adınız? Ne Çabuk Unuttuk Adab-ı Muaşeret: Kaybettiğimiz Zarafet “En Büyük Bela, Nasipte Olmayanı Aramaktır” SUÇ KİMİN RAYLAR SADECE TREN TAŞIMAZ PANORAMA HOŞ GELDİN RAHATSIZLAR PARTİSİ Hırkadan Sıyrılmak Eksik Kaldığımız Yer Asıl Ders Alındı mı? Çözümün Adresi İmperial Hastanesi 42 YIL UNUTULMAYAN ARKADAŞLIK ÇAY-KUR GEREKİZ ELEŞTİRİLMEMELİ ÇAYDA KAPASİTE SORUNU VAR MI Mayıs 2026 Panorama İŞSİZLİK KADER Mİ Rize Erzurum Yolunda Neler Oluyor Samsun Sarp Demiryolu Devletimizin Gündeminde Dereyi Geçerken At Değiştirmek (2) Dereyi Geçerken At Değiştirmek MİLLETİN SİNESİNDEN ÇEKİLİN SARP SAMSUN DEMİRYOLU NEDEN ÖNEMLİ Özgür Özgür Değildi Şok Dalgaları FUAR MARKA BİR ETKİNLİK Değerlerimize Sahip Çıkalım Futbolda Karadeniz Dalgaları KOVUN BU ADAMI DAĞLARIN ÇOŞKUSU Mesafeler Kısaldı Kavuşma Zamanı Nisan Panoraması Haçla Hilalin Savaşı (2) Haçla Hilalin Savaşı Müjdeler Peş Peşe Hakem Hristiyandi... Keşmekeşin Ortasında Bir Garip “YOLCULUK VAR YARINA” Ramazan Fırsat Ayı ÇAYKUR'A MESNETSİZ KARALAMA Muhteşem Rize VAR’da Var Olamadık Bölgesel Değil Küresel Güç Türkiye Uraloğlu’ndan Hesap Sorulmalı RİZE ERZURUM YOLU KÖRDÜĞÜM OLDU ABD Silahları Nerede Ulaştırma Bakanı Hayal Satıyor Kısa Zamanda Ayağa Kalkan Suriye Ordusu Bu Memleket Düzelmez SAMSUN SARP DEVLETİN GÜNDEMİNDE Dünya ve Türkiye’de Çay Üzerine Bir değerlendirme Rize Artvin Hava limanı Yerinde Saydı Malatya Yanlışa İsyan Etti Kazandı. Rize Gürcistan’ın Vilayeti Mi? Güya Rizeli Bürokrat Bilal Ekşi Günah Çıkardı Yazık Değil Mi Siyasette Tersip Bentleri Zor Coğrafyada En Zor günler İstanbul’un Yüksek Tepeleri Alçaklar! Allah Akıl Fikir Versin Köhne Mikro Milliyetçi Kafalar (2) Köhne Mikro Milliyetçi Kafalar Siyasi Stepne İnnahtari Pentedur Uraloğlu’undan İbretlik Açıklama Şehir Hastaneleri Muhteşem (2) Şehir Hastaneleri Muhteşem Ankara Günleri Acilen Temiz Eller Operasyonu Siyasetimize Musallat Olanlar Çözüm Mecliste Mi? Heyet Başarılı Olacak Mı Hiçbir Şey! Dünya Başkenti İstanbul (5) Dünya Başkenti İstanbul (4) Dünya Başkenti İstanbul (3) Dünya Başkenti İstanbul (2) Dünya Başkenti İstanbul “İşte Gidiyorum Çeşmi Siyahım” Cumhurbaşkanımız Samsun Sarp Yapılacak Dedi Cumhurbaşkanımıza Açık Mektup Demir Yolumu İstiyorum (4) Çayın Sessiz Çığlığı Türkiye ABD İlişkisinde Yeni Dönem (2) Türkiye ABD İlişkisinde Yeni Dönem İlber Ortaylı Bunadı Doğu Karadeniz’in Ortak Rüyası Milli Gurur Tablosundan Kesitler Çaresizlik Çok Fena CHP'de Bölünme İhtimali Topuk Dikeni Ofsayt Sıla-i Rahim ve Gurbet Üzerine Engellere Rağmen Uçuyoruz Küçük Dokunuşlar, Gelen Güzellikler Rizespor Güven Vermedi Demir Yolumu İstiyorum (4) SEFER BAKIR’IN ARDINDAN Demiryolumu İstiyorum(3) Demiryolumu İstiyorum (2) Güney Kafkasya’da Tehlikeli Bir Sınav Demir Yolumu İstiyorum (1) SAMSUN SARP DEMİR YOLU ŞARTTIR Demiryolu Olmadan Kalkınma Olmaz Hareketlenme Yeterli Mi Büyük Şeytan Devrede İRAN KİMİNLE SAVAŞIYOR İRAN HAZIRLIKSIZ MI YAKALANDI GEVİŞ GETİRMENİN HİKMETİ HAİN Mİ SÜPER AHMAK MI Avrupa Hayalleri Kurabilirdik RİZESPOR’UN İLK ON ŞANSI VAR Yılın Davası Ne Durumda Türkiye ABD ilişkilerine Toplu Bakış RİZESPOR NİHAYET PATLADI Rizespor Kurtuldu Mu? Kümede kalma Savaşlarında Son Durum Tehlike Çanları Çalmaya Başladı Yaklaşan Tehlike Rizespor Ateşlendi Mi? BİLANÇO ÇOK AĞIR