— Caminin hemen yanında, kapısına asma kilit vurulmuş bir ev var. Orada kim oturuyor nine?
-Umay Hatun'un evi orası. Hatta bugün geleceklerini haber aldım..
-Umay Hatun demek. Bereket tanrıçasıdır Umay. Koruyucu tanrıça. Uzun zamandır böyle güzel ve anlamlı bir ad işitmemiştim.
-O kadarını bilmem kızım. Tek bildiğim Umay Hatun görmüş geçirmiş, bilge bir hatun, her yaz gelmez buralara. Geldiğinde bolluk bereket gelir bütün obaya. Gittiğinde ise obanın bütün çiçekleri boynunu büker.
Türk mitolojisinde en çok adı geçen tanrıçalardan biridir Umay Ana. Orta Asya mitolojisindeki karşılığı Ece olan Umay, beyaz saçlı ve narin bir hanım şeklinde tasvir edilmekte, doğanın koruyucusu olarak kabul edilmekteydi. Özellikle kadın, çocuk ve güçsüzlerin koruyucusu olan Umay’ın ; yaşlı ve kuş kılığında göründüğü söylenir. Yeryüzüne bereket dağıtır ve etrafına ışık saçar. Birçok inanış ve efsanelerde adı geçer. Misal Anadolu'da bebekler uykularında güler ise onların melekler tarafından güldürüldüğüne inanılır ve bu da umaydır.
Gökçe'n Umay Hatun ile tanışmak için sabırsızlanıyordu. Kapısına asma kilit vurulmuş evin sahibi acaba nasıl biriydi? Merak içinde hiç tanımadığı o misafiri bekliyordu. Yayla evlerinin her birinin etrafında sınırları taş duvarlarla belirlenmiş bahçeler bulunurdu. Bazı evler bu sınırların tam ortasında bazı evler ise taş duvarların hemen dışında yer alırdı. Sınırı çizen her bir taş kanun maddeleri kadar mühimdi. Bir taşın izinsiz yerinden oynatılması demek büyük kavga ve kargaşa nedeniydi.
Gökçe’n iki saat önce hayvanları saldığı otlak yerine doğru gidiyordu . Öğle sıcağı bastırınca kendiliğinden evin yolunu tutan hayvanlar, onca zaman geçmesine rağmen hala ortalıkta gözükmeyince vakit kaybetmeden hayvanlarının peşlerinden gitmeye karar vermişti. Adımlarını biraz daha hızlandırarak caminin yanına vardı. Fakat o da ne? Umay Hatun'un bahçe kapısı ardına kadar açıktı. Otlaktan dönen hayvanlar dönüş yolunda Umay Hatun'un bahçesine girmişler, bahçenin içindeki uzun, yeşil otları otlamaya başlamışlardı. Hayvanların karınları patlayacak kadar şişmiş, ineklerin memelerinden sütler akarken büyük bir iştiha ile otlamaya devam ediyorlardı. Gökçe'n durumu fark eder etmez koşarak bahçeye girdi. Elindeki değneği sağa sola doğru sallayarak hayvanlarını izinsiz girdikleri bahçeden çıkarmaya çalışıyordu.
Aman Allah'ım! Arka bahçeye girer girmez etrafa yayılan güzel kokularla adete kendinden geçmişti. Türlü güzellikte güller, daha önce hiç görmediği renkte türlü çiçekler vardı. Sanki bu bahçe kapısı özlemini çektiği bir başka dünyaya açılmıştı. Uzun süredir kapalı olduğu halde şimdi bahara ve çiçeklere açılan bu bahçe kapısından nereden geldiği tam olarak anlaşılmayan cıvıl cıvıl kuş sesleri duyuluyordu. Gökçe'n bahçeye neden girdiğini unutmuş gibi etrafa bakıyordu. Sesindeki heyecanı gizlemeye çalışarak:
''Merhaba, dedi. Bu bahçenin sahibi kim?''
Kanat sesleriyle beraber aniden ortaya çıkan gökkuşağına asılı bir gölge belirdi başının üzerinde. Hüma kuşu, sürekli uçan, ayakları asla yere değmeyen bir kuştu. Hüma kelimesi Arapça Hu yani ruh anlamına gelen ve Ma yani su alamına gelen kelimelerin birleşimiyle oluşmuş olup, bu kuşun gölgesi kimin üzerine düşerse kısmetinin açılacağı, bereket ve bolluğa kavuşacağına inanılırdı. Gökçe'nin simsiyah uzun saçlarının üzerinde gezinerek dile geldi Hüma Kuşu:
— Susuz çöllerin de çeşit çeşit meyve ağaçlarıyla dolu yemyeşil bahçelerin de yedi kat göklerin de sahibi O’dur.
— “Mâşâallah lâ havle velâ kuvvete illâ billâh” diyerek hayretle kafasını kaldırdı Gökçe’n. Başının üzerinde kanatları altın, başı yeşil, tüyleri ise parlak renklerle süslü bir kuş çırpınıyor, üstelik onunla konuşuyordu. Gözleri inci gibi parlak ve etkileyici, gagası ve pençeleri olmayan muhteşem güzellikteki bu kuşun sesinde adeta müjdeler gizliydi.
— Cennet kuşuyum ben, dedi. Yedi kat göklerde yaşıyorum. Masallarda geçer adım. Ve sen Gökçe’n, masallardaki kadar büyüleyici bir güzelliğe sahipsin. Buraya sadece senin için geldim.
Gökçe’n olanlara anlam verememekle beraber sakinliğini korumaya gayret ederek:
“Başıma talih kuşu kondu desene. Anlaşılan o ki bugün şanslı günümdeyim, diye geçirdi içinden.”
Hüma kuşunun cevabıyla irkildi:
— Evet, şanslı günündesin Gökçe’n . Ben iyilik, talih ve mutluluk dağıtırım. Üzerine gölgemin düştüğü kimselere ömür boyu sürecek güzellikler bahşedilir.
Bu efsanevi kuşu okuduğu kitaplardan tanımakla beraber üstelik şimdi bir hikayenin yahut efsanenin içinde onunla konuşuyordu. Hüma kuşunun gölgesi düşmüştü Gökçe’nin üzerine, geleceğe dair umutları yeniden yeşermişti. Fakat daha fazla dayanamadı Gökçe’nin yüreği . Bahçede gördüğü manzara karşısında mest olarak cennet kokularıyla beraber kendinden geçti. Oracıkta düşüp bayıldı. Ak saçlı Umay Hatun ise başucunda oturmuş bir Erzincan türküsü mırıldanarak , onu uyandırmaya çalışıyordu:
“Huma kuşu yere düştü ölmedi
Dünya Sultan Süleyman'a kalmadı
Dedim yare gidem nasip olmadı
Ağlama gözlerim Mevla kerimdir’’
Devam edecek.
Kar Sıcaktı/Selen Karagöz