Rize’nin geleceğiyle ilgili toplantılar, seminerler düzenlendi ancak yapılanlar öylece kaldı. Bunlardan elde edilen sonuçların ne olduğu konusunda neredeyse ortaya konulan hiçbir şey yok. İnsanın bu durumda “Yazık bu yönde harcanan paralara!” diyesi geliyor. Bu şehrin maalesef bu konuları ele alacak, araştıracak ciddi bir potansiyeli yok ve gittikçe bu kısırlık daha da artıyor.
Yine de bugüne kadar konuşulanları dikkate alarak gelecek açısından bazı başlıklara değineyim:
Rize’nin ekonomik geleceğini konuşurken çoğu zaman üç kelime öne çıkıyor: turizm, sanayi ve lojistik.
Her ne kadar bunlar bazılarınca ayrı ayrı öncelense de bunlardan sadece birini tercih etmek yerine üçünü birlikte ele almak daha doğru. Hepsinin şartlar çerçevesinde yerini belirlemek gerek. Bir şehrin genel kalkınması da çok yönlü olarak ele alınmalı.
Rize’nin sanayi konusunda çay fabrikalarının ötesinde bir başka sanayi alanında varlığı neredeyse yok gibi. Yıllardır bu fabrikalar sadece yaş çay kampanyası döneminde aktif olarak çalışıyor. Neredeyse kurulduklarından beri bu işletmeleri mevsimlik olmaktan çıkarıp yıl boyu çalışabilir hâle getirme konusunda bir adım atılamadı. Bu durum hem fabrikaları uzun süre atıl bırakıyor hem de mevsimlik işçi sayısını gitgide şişiriyor.
Sanayi konusunda Rize’nin coğrafi şartları önemli bir engel. Büyük fabrikalar kurmak için geniş arazilere sahip değiliz. Bu nedenle Rize’yi klasik sanayi şehirleriyle karşılaştırmak doğru olmaz. Fakat bu, Rize’de hiç sanayi olmayacağı anlamına gelmez. Bilişim sektörü, sağlık sektörüne yönelik kompleksler, Çaydan yeni ürünler elde edecek işletmeler, yöresel tarım ürünlerinin işlenmesi, gıda, teknoloji ve küçük ölçekli üretim alanları Rize için gerçekçi seçeneklerdir.
Turizm ise Rize’nin doğal avantajıdır. Ancak turizmi sadece yaylalara turist çıkarmak şeklinde düşünmemek gerekir. Rize’ye gelen turistlerin şehir merkezinde de vakit geçirmesi, konaklaması, alışveriş yapması, yöresel ürün satın alması ve birkaç gününü burada geçirmesi gerekir. Dünyanın birçok yerinde turizm hareketleri sadece “gel, gör” ile sınırlı kalmaz. Gezilen yerlerin esnafı için turizm önemli bir kazanç teşkil eder. Bu doğrultuda yeterli tesisler yapılmadığı, sosyal alanlara önem verilmediği sürece bu tablonun değişmesi ve turizmin Rize’ye ciddi bir gelir sağlaması zor.
Lojistik ise Rize’nin geleceğinde bambaşka bir kapı açabilir. Özellikle İyidere Lojistik Limanı’nın çevresinde oluşabilecek ticaret ve taşımacılık faaliyetleri iyi planlanırsa Rize yalnızca ürün üreten değil, ürünlerin geçtiği ve dağıtıldığı bir merkez hâline gelebilir. Bunun için öncelikle kara yolu ağının en geniş şekilde planlanması ve bilhassa Ovit geçişinin bağlantı yollarının bitirilmesi gerekmektedir.
Demir yolu ise Rize ve Doğu Karadeniz’e en önemli ticari katkıyı sağlayacak bir proje olarak düşünülmelidir. Bunun için Batum’dan başlayıp Trabzon-Samsun istikametine yönelen ve geçilen limanlara bağlanan demir yolu ile Erzurum-İyidere Lojistik Limanı’na bağlanacak bir demir yolu hattı Rize ve bölge için hayati önem taşımaktadır.
Özetle; Rize’nin geleceği için doğru model şöyle şekillenmelidir:
Çay ve tarım üretimi temel sektör olacak, turizm büyüyecek, lojistik yeni bir ekonomik alan oluşturacak, demir yolu ve kara yolu bağlantıları yapılacak, sanayi de coğrafi şartlara uygun biçimde gelişecektir.
Bunların yanı sıra şehir için en önemli husus ise sosyal alanları ve şehir planlaması ile Rize merkezinin de modern bir şehre dönüştürülmesi gerekliliğidir. Bunun için ilk yapılması gerekli olan ise dolgu alanını şehre katmak, aradaki yol engelini kaldırmaktır..