Ekim ayında vadesi gelen 183 özel sektör borçlanma aracının 17’sinde anapara ödemesi yapılamadı.
Ekonomide borç krizi giderek derinleşiyor. Şirketlerin finansmana erişimde yaşadığı sorunlara vatandaşların artan kredi ve kredi kartı borçları da ekleniyor. Özel sektör borçlanma piyasasında yaşanan ödeme güçlükleri ve bireysel borçlarda yükselen takibe düşme oranları, ekonomik tablodaki riskleri gözler önüne seriyor.
Gedik Yatırım raporuna göre, ekim ayında özel sektör borçlanma araçlarının toplam büyüklüğü yüzde 4,6 azalarak 846 milyar liraya geriledi. Aynı dönemde vadesi gelen 183 borçlanma aracından 17'sinde anapara ödemesi gerçekleştirilemedi. Ödenemeyen anapara tutarı ise 8,2 milyar lira olarak açıklandı.
Şirketler Borçlarını Ödemekte Zorlanıyor
Özel sektör borçlanma piyasasında ödeme sorunları yaşayan şirketler arasında Tera, Hedef Holding, Tarfin, Fikret Petrol, Alves Kablo ve Alnus Yatırım gibi firmalar da yer aldı.
Söz konusu şirketlerin bazılarının fon soruşturmalarıyla gündeme geldiği, bazılarının ise konkordato süreçleri nedeniyle borç ödemelerinde sorun yaşadığı belirtildi.
Ekim ayında yaşanan bu gelişmeler, şirketlerin finansman koşulları ve borç ödeme kapasitelerine ilişkin endişeleri artırdı.
1,6 Milyondan Fazla Kişi Borcunu Ödeyemedi
Şirketlerdeki ödeme sorunlarına benzer bir tablo vatandaşların bireysel borçlarında da yaşanıyor.
Türkiye Bankalar Birliği verilerine göre, Eylül 2026'da bireysel kredi veya kredi kartı borcunu ödeyemediği için takibe düşen kişi sayısı bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 15,3 artarak 285 bin 535'e ulaştı.
Ocak-eylül döneminde ise bireysel kredi veya kredi kartı borcunu ödeyemeyenlerin toplam sayısı yıllık bazda yüzde 9,7 artışla 1 milyon 652 bin 681 oldu.
Vatandaşların ödenemeyen borçlarının finansal sistem üzerindeki etkisi de büyüyor. Kredi kartları ve bireysel kredilerde tasfiye olunacak alacak tutarı, bir yılda yüzde 81 artarak 445 milyar liraya yükseldi.
Yasal Takipteki Kişi Sayısı 4,5 Milyonu Aştı
Borç yükünün bir diğer göstergesi ise yasal takip rakamları oldu.
Türkiye Bankalar Birliği verilerine göre, bireysel kredi ve kredi kartı borçları nedeniyle yasal takipte bulunan kişi sayısı Eylül ayında 4 milyon 504 bin 141'e ulaştı.
Bu kişilerin 2,8 milyondan fazlası bankaların, geri kalan bölümü ise varlık yönetim şirketlerinin takibinde bulunuyor.
Bireysel Kredi Kullananların Sayısı 44,8 Milyona Ulaştı
Türkiye Bankalar Birliği'nin ağustos ayına ilişkin verileri de bireysel borçlanmanın boyutunu ortaya koydu.
Bireysel kredi kullanan kişi sayısı bir yılda 2 milyon artarak 44,8 milyona yükseldi. Kişi başına düşen ortalama kredi bakiyesi ise 161 bin liraya ulaştı.
Borç Yükü Hem Şirketleri Hem Vatandaşları Zorluyor
Ekim ayında şirketlerin özel sektör borçlanma araçlarında yaşadığı ödeme sorunları ile yılın ilk dokuz ayında milyonlarca vatandaşın kredi ve kredi kartı borcunu ödeyememesi, borçluluk tablosunun giderek ağırlaştığını gösteriyor.
Şirketlerin finansman ihtiyacı, vatandaşların artan kredi yükü ve yasal takip rakamlarındaki yükseliş, Türkiye ekonomisinde borç ödeme kapasitesine ilişkin endişeleri gündemde tutuyor.
İlyas GÜR
Editör
