Fındıklı Ziraat Odası Başkanı M. Ali Özsoy, geçen yıl kilogramı 70-80 liradan alıcı bulan kivinin bu yıl yaklaşık yarı fiyatına satın alınmaya çalışıldığını belirterek, yetkililere acil müdahale çağrısında bulundu.
2026 yılı kivi sezonunun üreticiler açısından hayal kırıklığıyla başladığını ifade eden Fındıklı Ziraat Odası Başkanı M. Ali Özsoy, üretim maliyetlerinin son bir yılda ciddi oranda artmasına rağmen kivi alım fiyatlarının düşürülmesine tepki gösterdi.
Mazot, gübre, ilaç, işçilik, ambalaj ve depolama giderlerinin arttığını hatırlatan Özsoy, üreticinin geçen yılın yarı fiyatına ürün satmaya zorlandığını söyledi.
“BÜTÜN MALİYETLER ARTTI, KİVİ FİYATI YARIYA DÜŞTÜ”
Geçen yıl kilogramı 70-80 liradan satılan kivinin bu yıl 40 lira seviyelerinde alınmak istendiğini belirten Özsoy, üretim maliyetlerindeki artışa dikkat çekti.
Özsoy, “Geçen yıl ekim ayında mazot 50 liraydı, bugün 100 liraya çıkmış. Gübre, ilaç ve işçilik maliyetleri de aynı şekilde arttı. Ambalaj, elektrik ve depolama giderleri de yükseldi. Çiftçinin maliyetlerinin hiçbiri geriye gitmedi, tam tersine iki katına çıktı. Buna rağmen geçen yılın yarı fiyatına ürün alınmaya çalışılıyor. Bu Allah'a reva mı? Bunu hangi vicdan kabul ediyor?” ifadelerini kullandı.
FİYAT DÜŞÜŞÜNÜN NEDENİ OLARAK İRAN KİVİSİNİ GÖSTERDİ
Tüccarlarla yaptığı görüşmelerde fiyat düşüşünün gerekçesi olarak İran'dan ithal edilen kivinin gösterildiğini aktaran Özsoy, gümrük vergilerinin yerli üreticiyi koruyacak seviyeye yükseltilmesi gerektiğini savundu.
İran kivisine uygulanan ton başına 350 dolarlık gümrük vergisinin kilogram başına yaklaşık 17,5 liralık maliyet oluşturduğunu belirten Özsoy, 2021 yılında 500 dolar olan verginin 350 dolara düşürülmesini eleştirdi.
Özsoy, yerli üreticinin korunması için gümrük vergilerinin düşürülmesi yerine artırılması gerektiğini belirterek, ton başına en az 750-1000 dolar seviyesinde vergi uygulanmasını talep etti.
İRAN KİVİSİNİN İTHALATINA VE GÜMRÜK DENETİMLERİNE DİKKAT ÇEKTİ
Özsoy, 1 Eylül-15 Şubat tarihleri arasında İran kivisine yönelik ithalat yasağı bulunduğunu, ancak bu dönemde İran menşeli kivilerin Azerbaycan ve Gürcistan gümrük kapıları üzerinden Türkiye'ye girişinin devam ettiğine ilişkin iddialar bulunduğunu öne sürdü.
Bu konuda gümrük kapılarındaki denetimlerin artırılmasını isteyen Özsoy, Ticaret Bakanlığı ile Tarım ve Orman Bakanlığına resmi başvurularını yaptıklarını açıkladı.
Özsoy, ithal ürünlerin menşe bilgilerinin denetlenmesi ve satış noktalarında açıkça belirtilmesi gerektiğini vurguladı.
“MARKETLERDE RİZE KİVİSİ İSMİYLE SATILSIN”
Yerli üreticinin korunması için ürünlerin menşe bilgilerinin tüketiciye açık şekilde sunulmasını isteyen Özsoy, yalnızca yabancı ürünlerde değil, yerli üretimde de bölgesel kimliğin ön plana çıkarılması gerektiğini söyledi.
Özsoy, “Rize kivisinin üzerine Rize kivisi yazılsın. Ordu kivisinin üzerine Ordu kivisi, Mersin kivisinin üzerine Mersin, Yalova kivisinin üzerine Yalova yazılsın. Yabancı menşeli kivilerin de hangi ülkeden geldiği açıkça belirtilsin. Tüketici ne aldığını bilsin, yerli üretici de kendi ürünüyle rekabet edebilsin” dedi.
“KİVİ BAHÇELERİNİN YÜZDE 80'İ ZATEN KAYBEDİLDİ”
Karadeniz Bölgesi'nde geçmiş yıllarda yaşanan fiyat sorunları nedeniyle kivi üretiminde ciddi kayıplar yaşandığını belirten Özsoy, bölgedeki kivi bahçelerinin yaklaşık yüzde 80'inin üretimden çıktığını iddia etti.
Bugün üretimin eski seviyesinin yaklaşık yüzde 20'sine gerilediğini ifade eden Özsoy, mevcut sorunların devam etmesi halinde kalan kivi bahçelerinin de kaybedilebileceği uyarısında bulundu.
Üreticilerin maliyetlerinin altında hasat yapmak zorunda kalabileceğini belirten Özsoy, kivi üretiminin sürdürülebilirliği için acil önlem alınması gerektiğini söyledi.
BAKANLARA ACİL MÜDAHALE ÇAĞRISI
Fındıklı Ziraat Odası Başkanı M. Ali Özsoy, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı ile Ticaret Bakanı Ömer Bolat'a seslenerek gümrük vergilerinin yeniden düzenlenmesini, ithalat denetimlerinin sıkılaştırılmasını ve üreticiyi koruyacak adımların atılmasını istedi.
Kivi üretiminin yoğun olduğu bölgelerdeki ziraat odaları ve çiftçi örgütlerinin katılımıyla ortak bir toplantı düzenlenmesini de öneren Özsoy, üreticilerin sorunlarının doğrudan yetkililere aktarılması gerektiğini belirtti.
Özsoy, açıklamasını şu sözlerle tamamladı: “Üreticimiz şu anda perişan. Lütfen derhal müdahale edin. Bu piyasanın çiftçinin kazanabileceği normal şartlara gelmesi için gerekenleri yapın. Çiftçi örgütlerini toplayın, birlikte oturalım, sorunları ve çözüm önerilerini konuşalım. Önce İran'daki üreticiyi değil, Türkiye'deki emekçilerimizi, çiftçilerimizi koruyalım.”
İlyas GÜR
Editör
