Suriye’de ki gelişmelerle birlikte tanınan ; Kabe - Mescidi Nebevi - Mesci’di Aksa - Ayasofya’dan sonra İslamın sembollerinden ve kutsal mekanlarından biri olarak kabul edilen Emevi Camiini milletimizin genetik kodlarında pek iyi bir iz bırakmamış Emevilerle özdeşleştirip orda namaz kılmayı bile uygun görmeyenler var.
Emeviler tarafından inşaa edilmiş olsa da İslam Medeniyetinin ilk büyük , görkemli , mimari ve sanatsal şaheseri olması bizler için büyük önem taşıyor. Hz.Peygamberin vefatından iki yıl sonra Bizanslılardan alınan Şam’da ki Bizans İmparatorunun Vaftizci Yahya adıyla andığı peygamber Hz. Yahya’nın adına yaptırdığı kilisenin bir kısmı mescid yapılmış , Emeviler döneminde ise yıkılıp camiye çevrilip yine Emeviler döneminde yapılan eklemelerle bu gün ki halini almış. Hz. Yahya’nın başı ile Hz. Hüseyin’in Yezid’in ayaklarının altına atılan mübarek başıda bu camii de muhafaza ediliyor. Ayrıca Selahaddin Eyyübi’nin türbesi de bu camiinin avlusunda. Emevi Camiini sevmemek haklı bir düşünce olmasa da Türkler’de ki genel Emevi nefretinin Ehl’i Beyt’e yaptıkları başta olmak üzere çok haklı dayanakları var.
Mekkeli Kureyş kabilesinin iki ana kolu var ; biri Ümeyyeoğulları diğeri Haşimoğulları. İslam öncesinde Haşim ve yeğeni Ümeyye arasında ki güç mücadelesi İslamiyet sonrasında da şiddetli olarak devam etmiş.İslami hiçbir yönü olmayan tamamen İslam öncesi Arap kavmiyetçiliğinin sonucu olan siyasi ve ekonomik çatışmalar ; günümüze kadar gelen ve İslam toplumlarını paramparça eden çok büyük sorunlar yaratmıştır.
Emeviler ; sözde İslam’ı yaymak için cihat adıyla aslında sadece ganimet elde etmek için giriştikleri savaşlarda acımasızca kan döktüler. Tam bu döneme tesadüf eden ; İran , Horasan ve Türkistan’da güçlü merkezi devletlerin olmadığı , siyasi yapının paramparça olduğu , şehir devletlerinden ibaret yapı Emevi orduları için çok büyük bir fırsat yarattı.
Hz. Hüseyin’i hunharca katleden , mancınıklarla Kabe’yi yıkan Yezid’i aratmayan zalimlerden biri Irak valisi Haccac ve onun Horasan’a gönderdiği Komutanı Kuteybe’nin Türklere , İranlılara , Soğudlara yönelik acımasız , vahşi saldırılarında yüzbinlerce insan kadın , çocuk , yaşlı demeden katledilmiştir. Savaşmadan anlaşarak teslim olan şehirlerde bile halk katledilmiştir. Kuteybe ganimetler sayesinde inanılmaz bir servete kavuşmuş , Halifeyi kazıklamanın , askerlerine diğer komutanlardan daha az pay vermenin bedelini kendi askerlerince öldürülerek ödemiştir.
Çok büyük bir devlet adamı olan Ömer Bin Abdulaziz’i hariç tutarak söylüyorum Emeviler genel politikaları ; Türk yurtlarını ve diğer zengin doğu şehirlerini işgal etmek; köle ve cariye elde edip , yağmalamak, bol ganimetler alıp , vergi , cizye ile zenginleşmektir. Müslüman olanlardan haraç ve cizye adı altında vergi alınamayacağı için Kuteybe gibi pek çok komutan ve vali Türklerin Müslüman olmalarını istemediler. Emeviler Arap olmayan tüm milletleri ikinci sınıf , aşağılık ve barbar insanlar olarak gördüler. Fethettikleri ülkelerden onbinlerce insanı köle ve cariye edinmişlerdir. Cahiliye döneminden beri sadece köleler Mevali olarak nitelenip özgürlükleri tanınmazken Emeviler Arap olmayan tüm milletleri Mevali olarak nitelediler. Bu ırkçı politikalarda zamanla sonlarını getirdi , sık sık yaşanan isyanlarla zayıfladılar ve yine Horasan’dan çıkan kıvılcımla Ebu Müslim Horasani önderliğinde bir ihtilalle Haşimoğulları Emevileri devirdiler. İlk Abbasi halifesi Abbas ; Emevi hanedanının öldürülmesini emredince katliamdan kaçabilen Emeviler Endülüste İslam tarihinin en büyük medeniyetlerinden birini kurarlarken enteresandır ki inanılmaz bir hoşgörü ve adaletle devletlerini yönettiler.
Abbasiler döneminde ırkçı politikalar ve Mevalilik terk edildi. Köle edilmiş 20 bin Türk Müslüman oldu.Şam’dan Bağdat’a taşıdıkları başkentte Arap ve İranlıların devlet üzerinde ki etkisini azaltmak isteyen Abbasi Halifesi Me’mün Horasan Türklerini kitlesel olarak orduya yerleştirdi. Abbasi iktidarı bu sayede Türklerin kontrolüne geçti.
Türklerin Müslüman oluşlarının Araplarla yaptıkları savaşlarla ilgisi yoktur. Tam tersine bu savaşlar , katliam ve kalleşlikler nedeniyle aralarında inanılmaz bir nefret ve düşmanlık baş göstermiş , Emeviler yüzünden Türklerin kitlesel olarak İslamiyeti kabulü 300 - 400 yıl gecikmiştir. Türkler kılıçla veya Arapları tanıyıp severek değil Hallac’ı Mansur’un ve müritlerinin etkisiyle Satuk Buğra Han döneminde 900’lü yılların ilk yarısında kitlesel olarak Müslümanlığı kabul etmeye başladılar , Hoca Ahmet Yesevi ve Horasan Erenleri 11.nci yüzyılda özellikle göçer Türk boylarına Müslümanlığı kabul ettirdiler.
Neyse bunlar geçti artık da Suriye ne zaman huzura kavuşacak , Emevi Camiinde ne zaman namaz kılacağız biz ona bakalım.
Av.ATEŞ HATİNOĞLU