Çay Kanunu tartışmasının artık çay sektöründeki toplantıların değişmez başlıklarından biri haline geldiğini ifade eden Kanbur, yıllardır taslakların hazırlanmasına ve çeşitli görüşmeler yapılmasına rağmen üreticinin ihtiyaçlarına cevap verecek kapsamlı bir yasal düzenlemenin ortaya konulamadığını savundu.
“Çay Kanununun merkezinde çiftçi olmalı”
Çay Kanunu’nun ağırlıklı olarak üreticiyi koruyan hükümler içermesi gerektiğini belirten Kanbur, düzenlemenin yalnızca çayın alım satımını düzenleyen bir metin olarak ele alınmaması gerektiğini söyledi.
Kanbur, çay üretiminin arazi yapısından üretim yöntemlerine, çayın çeşidinden genetik özelliklerine, hasat yöntemlerinden günlük hasat miktarına ve üreticinin ürününü satma hakkına kadar tüm sürecin yasal güvence altına alınması gerektiğini ifade etti.
Türk çayının kalitesinin korunması gerektiğine de dikkat çeken Kanbur, doğru tarım, doğru hasat, doğru imalat ve doğru sanayi uygulamalarının bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiğini dile getirdi.
“Çay sadece tarım ürünü değil”
Yaş çayın diğer tarım ürünlerinden farklı özelliklere sahip olduğunu belirten Kanbur, hasat edilen ürünün kısa sürede fabrikaya ulaştırılması gerektiğini vurguladı.
Kanbur, yaş çayın uzun süre bekletilemediğini ve üreticinin ürününü hasat ettikten sonra kısa süre içerisinde satmak zorunda kaldığını belirterek, bu durumun üreticiyi piyasa karşısında daha kırılgan hale getirdiğini ifade etti.
Bu nedenle devletin üreticinin söz konusu durumunu dikkate alan yasal güvenceler oluşturması gerektiğini savunan Kanbur, özel sektör içerisinde üreticinin hakkını gözeten sanayicilerin bulunduğunu da belirterek, değerlendirmelerinin tüm sektör temsilcilerini kapsamadığının altını çizdi.
“Üretici çaresiz bırakılmamalı”
Yaş çay fiyatlarının sezon içerisinde değişkenlik gösterebildiğini belirten Kanbur, üreticinin ürününü birkaç gün içerisinde satmak zorunda olması nedeniyle pazarlık gücünün sınırlanabildiğini söyledi.
Kanbur, “Serbest piyasa” anlayışının tek başına üreticinin sorunlarını çözmeye yeterli olmadığını savunarak, serbest piyasanın yanında üreticiyi koruyacak mekanizmaların da oluşturulması gerektiğini ifade etti.
Çay Kanunu’nun temel unsurlarından birinin özel sektörün yaş çayı açıklanan taban fiyatın altında almamasını güvence altına almak olabileceğini belirten Kanbur, böylece üreticinin hasat ettiği ürününü satmak zorunda olmasından kaynaklanan dezavantajın azaltılabileceğini söyledi.
“Üretici kaybederse sanayici de uzun vadede kazanamaz”
Çay sektörünün geleceğinin üretici, sanayici ve tüketicinin birlikte değerlendirilmesiyle korunabileceğini dile getiren Kanbur, üreticinin çay tarımından uzaklaşmasının uzun vadede sanayi sektörünü de olumsuz etkileyebileceğini belirtti.
Kanbur, üreticinin bahçeden kopması halinde çay üretiminin azalacağını, bunun da sanayinin küçülmesine ve Türk çayının geleceğinin zarar görmesine yol açabileceğini ifade etti.
Yaklaşık 20 yıldır gündemde olan Çay Kanunu'nun artık tartışma konusu olmaktan çıkarılması gerektiğini belirten Kanbur, üreticiyi merkeze alan kapsamlı bir yasal düzenleme çağrısında bulundu.
Kanbur, araziden fabrikaya, üreticiden tüketiciye kadar çay sektörünün tamamını kapsayan; doğru tarım, doğru hasat, kaliteli üretim ve adil alım süreçlerini güvence altına alan bir Çay Kanunu'nun Türk çayının geleceği açısından önemli olduğunu söyledi.
İlyas GÜR
Editör
