“Çay, bölgenin stratejik değeridir”
Açıklamada, yaklaşık 100 yıllık geçmişe sahip çayın yalnızca bir tarım ürünü değil, bölgenin ekonomik ve sosyal yapısının temel taşı olduğu belirtildi. Bu nedenle sektörün tüm paydaşlarının sorunlarına kalıcı çözümler üretilmesi gerektiği ifade edildi.
Yaş çay taban fiyatı talebi: 34-35 TL
Kaliteli üretimin önemine dikkat çekilen açıklamada, yaş çayda kalite standartlarından taviz verilmemesi gerektiği vurgulandı. Bu çerçevede üreticinin enflasyona karşı korunabilmesi için kilogram başına 34-35 TL seviyesinde bir taban fiyat belirlenmesi talep edildi.
Kalitesiz hasadın kuru çay kalitesini düşürdüğüne işaret edilerek, bunun tüketici memnuniyetini olumsuz etkilediği ve çay tüketiminde gerilemeye yol açtığı kaydedildi.
Destekleme primi yeniden devreye alınmalı
Geçtiğimiz yıl uygulanmayan destekleme primlerinin sektörde dengesizlik oluşturduğu belirtilen açıklamada, bu uygulamanın yeniden hayata geçirilmesi gerektiği ifade edildi. Destekleme primlerinin özellikle yılın ilk aylarında üretici için hayati bir gelir kaynağı olduğuna dikkat çekildi.
Ayrıca bu desteklerin kayıt dışı üretimin önlenmesi ve piyasa düzeninin sağlanması açısından da kritik rol oynadığı vurgulandı.
“Fiyatlar eş zamanlı açıklanmalı”
Sektördeki maliyet belirsizliğine dikkat çekilen açıklamada, yaş çay alım fiyatı ile kuru çay satış fiyatlarının eş zamanlı duyurulması gerektiği ifade edildi. Kuru çay fiyat artış oranının, yaş çay fiyat artışının yaklaşık 5 puan altında belirlenmesinin piyasa dengesi açısından uygun olacağı belirtildi.
Aksi durumda sanayicinin zararına satış yapmak zorunda kaldığı ve bunun sürdürülebilir olmadığı kaydedildi. Nitekim geçtiğimiz yıl yüksek maliyetler ve finansman zorlukları nedeniyle birçok fabrikanın üretime ara verdiği hatırlatıldı.
Finansman desteği çağrısı
Sektörün en önemli sorunlarından birinin finansmana erişim olduğu vurgulanan açıklamada, faiz destekli kredi mekanizmalarının acilen devreye alınması gerektiği belirtildi. Bu adımın atılmaması halinde özel sektör kapasitesinde daralma yaşanabileceği uyarısı yapıldı.
Bu durumun ÇAYKUR üzerinde yoğunluk oluşturacağı ve kalite sorunlarını beraberinde getirebileceği ifade edildi.
“Üçlü denge korunmalı”
Açıklamanın sonunda, üretici, sanayici ve kamu arasında dengenin korunmasının Türk çayının geleceği açısından hayati olduğu vurgulandı. Yetkililere çağrıda bulunularak, sektördeki sorunların çözümü için hızlı ve etkili adımlar atılması istendi.
Rize Ticaret Borsası, gerekli desteklerin sağlanmaması halinde çay sektöründe daha büyük ekonomik ve yapısal sorunların yaşanabileceği uyarısında bulundu.
İlyas GÜR
Editör
