“Fiyat uçurumu yalnızca piyasa koşullarıyla açıklanamaz”
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) verilerine dikkat çeken Karal, 2024 yılı Nisan ayında havuçta yüzde 256, marulda yüzde 230, kuru soğanda yüzde 222, kuru fasulyede yüzde 219 ve nohutta yüzde 216 oranında fiyat farkı oluştuğunu hatırlattı. Ocak ayında ise limonda bu farkın yüzde 597, patateste yüzde 379 seviyelerine çıktığını vurgulayan Karal, “Bu fiyat uçurumu sadece piyasa koşulları ile açıklanamaz. Zincirin bir yerinde fırsatçılık ve spekülasyon olduğuna dair ciddi bir kanaat oluşmuştur” dedi.
“Gıda fiyat uçurumu sosyal bir sorun haline gelmiştir”
Üreticiden yok pahasına alınan ürünlerin raflarda 5-6 katına satılmasının kabul edilemez olduğunu belirten Karal, “Girdi maliyetleri ve nakliye giderleri artmış olsa da bu farkların izahı mümkün değildir. Tarım sektörünü adeta sabote eden bir sistemin mevcudiyeti düşünülmektedir. Gıdada yaşanan bu fiyat uçurumu, sadece ekonomik değil, sosyal bir sorundur. Artık adil ve sürdürülebilir bir tarım ve ticaret sisteminin tesisi kaçınılmazdır” ifadelerini kullandı.
7 kritik soru Meclis gündeminde
Karal, önergesinde Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’dan şu sorulara yanıt istedi:
-
Üretici ile market arasındaki uçurumun temel sebepleri nelerdir?
-
Tarım ürünlerinin tarladan sofraya ulaşırken geçtiği aracılık zinciri hangi halkalardan oluşmaktadır? Fiyatlar en çok hangi aşamalarda artmaktadır?
-
Aracılık faaliyetleri ile spekülatif fiyat oluşumları arasında bir denetim mekanizması işletilmekte midir?
-
Hem üretici hem tüketiciyi korumaya yönelik yeni bir düzenleme ya da destek modeli çalışması var mıdır?
-
Tarımsal ürünlerin kooperatifler ve doğrudan satış noktaları aracılığıyla vatandaşa ulaştırılmasına yönelik Bakanlığın planladığı uygulamalar var mıdır?
-
Marketlere yönelik tavan fiyat veya kâr marjı sınırlaması planlanmakta mıdır?
-
Hal yasası ve toptancı halleriyle ilgili yeni bir revizyon gündemde midir? Bu alandaki yapısal sıkıntılar nasıl giderilecektir?
İlyas GÜR
Editör
