40 Yıllık Kirlilik: Afşin-Elbistan Santralleri
Kahramanmaraş’ın Afşin ve Elbistan ilçeleri, 40 yıldır termik santrallerin çevresel etkileriyle mücadele ediyor. Halihazırda 8 ünitesi bulunan Afşin-Elbistan A ve B Santralleri, toplamda 2795 MW kapasite ile çalışıyor. Ancak çevresel etkilerin yanı sıra halk sağlığı üzerindeki zararlar da bilimsel verilerle gün yüzüne çıkıyor.
Yeni proje kapsamında, Afşin-Elbistan A Termik Santrali’ne 688 MW kapasiteli iki yeni ünite eklenmesi planlanıyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, 27 Aralık 2024’te proje için “ÇED Olumlu Kararı” verdi. Ancak bu karar, çevre örgütleri ve bölge halkı tarafından büyük tepkiyle karşılandı.
Sağlık ve Çevre Üzerindeki Etkiler
Sivil toplum kuruluşlarının açıkladığı verilere göre, mevcut ve planlanan santrallerin bölgeye etkileri şu şekilde sıralanıyor:
Aşırı Emisyonlar: Afşin-Elbistan A Santrali’nin emisyon değerlerinin yönetmelik sınırlarını sekiz kat aştığı tespit edildi. Emisyonlar, kalp hastalıklarından kansere kadar birçok sağlık sorununa yol açıyor.
Kanser Vakalarındaki Artış: Sağlık Bakanlığı verilerine göre, santral açıldıktan sonra bölgedeki kanser vakaları sekiz kat arttı.
Erken Ölümler: Santrallerin 2020’ye kadar 17.500 erken ölüme neden olduğu, ek ünitelerin ise filtreleme yapılsa dahi 2268 ek ölüm riski taşıdığı ifade ediliyor.
Su Tüketimi: Yeni ünitelerin Afşin ilçesinin bir yılda tükettiği suyun sekiz katı kadar suya ihtiyaç duyacağı, bu durumun bölge halkını susuz bırakacağı belirtiliyor.
Ağır Metal Kirliliği: Toprakta arsenik, kadmiyum ve kurşun gibi ağır metallerin artışı hem tarımsal verimi düşürüyor hem de halk sağlığını tehdit ediyor.
“Enerjide Kömüre Mahkûm Değiliz”
Elbistan Hayatı ve Doğayı Koruma Platformu Sözcüsü Mehmet Dalkanat, santrallerin çevresel ve ekonomik maliyetlerine dikkat çekti:
“Bölgenin doğası ve tarım arazileri 40 yılda adeta çöle döndü. Yeni bir santralin yatırım maliyeti olan 37 milyar lira, güneş santralleri için kullanılsa 688 bin hanenin yıllık enerji ihtiyacı karşılanabilir. Bizim yeni kömürlü termik santrallere değil, insanca yaşamaya ihtiyacımız var.”
İmzacı Kurumlar
Projenin iptali çağrısında bulunan imzacı kuruluşlar arasında TEMA Vakfı, Greenpeace Türkiye, Temiz Hava Hakkı Platformu ve Yeşil Düşünce Derneği gibi önde gelen çevre örgütleri yer alıyor.
Sivil toplum kuruluşları ve bölge halkı, Türkiye’nin 2053 net sıfır karbon hedefi doğrultusunda kömür projelerinden vazgeçilmesini, yenilenebilir enerji kaynaklarına öncelik verilmesini talep ediyor.
İlyas GÜR
Editör
