Geçtiğimiz günlerde Konya Meram Hastanesi’nde yaşanan ve basına “hekim hastayı muayene etmedi” başlığıyla yansıyan olay, toplumun büyük kesiminde yankı buldu. Bir yanda hasta ve yakınlarının tepkisi, diğer yanda hekimin kendi gerekçeleri gündeme geldi. Peki, burada asıl mesele nedir?
Her şeyden önce, sağlık hizmeti iki yönlü bir sorumluluk taşır. Hekimin temel görevi, önüne gelen hastayı muayene etmek, şikâyetlerini dinlemek ve mesleğinin gerektirdiği özeni göstermektir. Bu sadece etik bir sorumluluk değil, aynı zamanda hukuki bir yükümlülüktür. Bir hekimin “muayene etmemek” gibi bir lüksü yoktur; en azından ilk değerlendirmeyi yapmak, hastayı dinlemek ve gerekirse ilgili birime yönlendirmek zorundadır.
Öte yandan sağlık çalışanlarının çalışma koşulları, yoğunluk ve tükenmişlik hali de göz ardı edilemez. Her gün yüzlerce hasta ile ilgilenmek zorunda kalan bir hekimin zaman zaman sabrının sınırına geldiğini biliyoruz. Ancak bu durum, bir hastanın muayenesiz bırakılmasına gerekçe oluşturamaz. Buradaki doğru tavır, yoğunluk ya da işleyiş sorunlarını hastane yönetimiyle paylaşmak, gerekirse resmi yollarla çözüm aramaktır. Hastanın sağlık hakkı ise tartışmaya kapalıdır.
Olayda hasta haklı mıydı, hekim mi? Aslında mesele bu soruya indirgenemez. Burada tartışılması gereken, sistemin bu tür olaylara nasıl zemin hazırladığıdır. Bir tarafta sağlık hizmeti almak için saatlerce sıra bekleyen hasta; diğer tarafta insanüstü bir tempoda çalışan ve çoğu zaman yeterince destek görmeyen hekim… İşte çatışma tam da bu noktada doğuyor.
Doğru olan neydi? Hekim, her ne olursa olsun hastayı muayene etmeliydi. Bu, mesleki ve insani sorumluluğunun gereğidir. Hasta ise süreci provoke edecek tavırlardan uzak durmalı, hakkını medeni yollarla aramalıydı. Ve en önemlisi, sağlık sistemi, hekime de hastaya da bu tür krizlere düşmeyecek bir düzen sunmalıydı.
Meram’daki olay bize şunu hatırlatıyor: Sağlık hizmeti bir “taraf tutma” meselesi değildir. Hasta da hekim de aynı gemidedir. Gemiyi güvenle limana ulaştıracak olan ise karşılıklı anlayış, mesleki sorumluluk ve insana değer veren bir sistemdir.