Trabzon Barosu, kuruluş tarihine ilişkin önemli bir değişiklik için harekete geçti. Yıllardır 1923 olarak kabul edilen kuruluş tarihinin, yapılan kapsamlı araştırmalar sonucunda 8 Mayıs 1912 olarak güncellenmesi için Olağanüstü Genel Kurul kararı alındı. Bu adım, baronun tarihsel köklerini Cumhuriyet öncesine taşıyacak nitelikte tarihi bir düzenleme olarak değerlendiriliyor.
Kapsamlı Araştırma: 1912 Belgesi Ortaya Çıktı
Baro Başkanı Av. Hakan Orhan, “Trabzon Barosu’nun Tarihsel Kökenine Dair Yeni Bir Değerlendirme” başlıklı kapsamlı bir çalışmayla araştırmanın sonuçlarını kamuoyuna duyurdu. Baro tarihine ışık tutan bu çalışma, baronun resmî internet sitesinde yayımlandı.
Araştırmada;
Veysel Usta, Ülkü Köksal ve Selim Ahmetoğlu gibi bölgenin saygın tarihçilerinin eserleri,
Osmanlı dönemi arşiv kayıtları,
Trabzon’da yayımlanan Meşveret ve Envar-ı Vicdan dergilerindeki ilanlar,
Giresun’da yayımlanan Karadeniz gazetesi haberleri,
Trabzon Vilayet Salnameleri
gibi birincil kaynaklar yer aldı.
Bu kaynaklar, 8 Mayıs 1912’de “Trabzon Dava Vekilleri Cemiyeti” adıyla bir meslek örgütünün kurulduğunu ve bu yapının Cumhuriyet sonrası dönemde baroya dönüştüğünü açıkça ortaya koyuyor.
Trabzon’un Hukuk Geleneğindeki Öncü Rolü
Çalışmada, Osmanlı’nın 1875 tarihli Mehâkim-i Nizâmiye Dava Vekilleri Nizamnâmesi doğrultusunda taşrada kurulmaya başlanan dava vekilleri cemiyetlerinden birinin Trabzon’da teşekkül ettiği vurgulanıyor.
Midhat Efendi başkanlığında faaliyet gösteren bu cemiyetin yönetim kadrosu, kuruluş amacı ve mesleki çerçevesi dönemin gazetelerine verilen ilanlarla detaylı biçimde kayıt altına alınmış durumda.
Baro Başkanı Av. Hakan Orhan, bu bulguların Trabzon’un hukukî modernleşme sürecindeki güçlü yerini net bir biçimde gösterdiğini belirterek:
“Trabzon Barosu’nun kurumsal hafızasının başlangıcını 1912 olarak kabul etmek, hem tarihsel gerçekliğe hem de Cumhuriyet öncesi mesleki mirasımıza saygının gereğidir.” ifadelerini kullandı.
Olağanüstü Genel Kurul: Tarihi Karar Yolda
Trabzon Barosu Yönetim Kurulu, bu tarihsel tespitler doğrultusunda önemli bir adım attı.
3–10 Ocak 2026 tarihleri arasında yapılacak Olağanüstü Genel Kurulda, baronun kuruluş tarihinin resmen 1912’ye çekilmesi yönündeki teklif üyelerin onayına sunulacak.
Teklifin kabul edilmesi halinde Trabzon Barosu:
Türkiye’de kuruluş kökenini Osmanlı dönemine dayandıran sayılı barolardan biri olacak,
Kurumsal kimliğini 100 yılı aşkın bir geçmişe taşıyacak.
Tarihsel Çalışma Bölge Tarihini de Aydınlatıyor
Bu yeni değerlendirme yalnızca baronun tarihini güncellemekle kalmıyor; Trabzon’un modernleşme tarihindeki yerini de güçlü biçimde ortaya koyuyor. 1912 tarihli Trabzon Dava Vekilleri Cemiyeti, Osmanlı taşrasında hukuk modernleşmesinin erken ve güçlü örnekleri arasında gösteriliyor.
İlyas GÜR
Editör
