Dünya dışı yaşam arayışı onlarca yıldır devam ediyor olsa da henüz buna dair kesin bir kanıt elde edilemedi. Bilim insanları yaşamın var olmuş veya halihazırda var olabilecek gezegenleri ararken öncelikli olarak sıvı suya sahip ötegezegenlere öncelik veriyorlar. NASA'nın James Webb Uzay Teleskobu (JWST) ile gözlemlenen LHS 1140 b adlı Süper Dünya kategorisindeki ötegezegen yaşam konusunda büyük umutlar veriyor.
Sıvı su bulunuyor ve sıcaklık 20 derece
NASA ve dünya çapındaki diğer bilim insanları Dünya ile aynı ya da yeterince yakın bileşenlere sahip, kendi yıldızının vahşi ortamından uzak ancak yüzeyinde sıvı suyu barındıracak kadar yakın bir yörüngede dolanan gezegenler arıyor. Son olarak James Webb Uzay Teleskobu ile yapılan gözlemlerde ilk defa detaylı bir şekilde incelenen LHS 1140 b, bilim dünyasının aradığı ötegezegen olabilir.
LHS 1140 b hakkında yayınlanan makalenin başyazarı Charles Cadieux'ye göre, bu ötegezegen, yüzeyinde sıvı suyun varlığını dolaylı olarak doğrulayabileceğimiz en iyi seçenek. Dünya'dan 48 ışık yılı uzaklıkta Cetus takımyıldızı içindeki kırmızı cüce sınıfı yıldızın yörüngesinde dolanan LHS 1140 b, ev sahibi yıldızının yaşanabilir bölgesi olarak adlandırdıkları yerde konumlanıyor. Yani sıvı suyu barındıracak bir uzaklıkta.
JWST verilerine göre ötegezenin kütlesinin yüzde 10 ila 20'si sıvı sudan oluşuyor. Araştırmacılar ayrıca suyun 20 derece sıcaklığa sahip olduğunu düşünüyor. Bu, kabaca Atlantik büyüklüğünde bir okyanusa işaret ediyor. Hatta ve hatta gezegende bir atmosferin varlığına dair de kanıtlar bulunmuş durumda. Üstteki görsel ise gezegenin nasıl görünebileceğini ortaya koyuyor.
1 yıllık simüle edilmiş Mars görevinden sonra ekip Dünya'ya döndü
6 gün önce eklendi
Öte yandan LHS 1140 b esasında ilk olarak 2017 yılında keşfedilmişti. Bu süre zarfında araştırmacılar gezegeni Hubble Uzay Teleskobu ve Transiting Exoplanet Survey Satellite (TESS) ile incelemişti. Ancak JWST ile daha önce bu gezegene bakılmamıştı. JWST gözlemlerinde LHS 1140 b'nin Dünya gibi nitrojen (azot) bakımından zengin bir atmosfere sahip olduğu keşfedildi. Bunun da gezegenin kendi atmosferini koruyabildiği anlamına geldiği belirtiliyor. Tüm bunlar bir araya geldiğinde gezegenin yaşam için elverişli bir ortam sunduğu belirtiliyor.
Ancak her iyi şeyde olduğu gibi LHS 1140 b'nin de tatsız bir özelliği var. Gezegenin kendi yıldızına kütleçekimsel olarak kilitli olduğu belirtiliyor, tıpkı Ay'ın Dünya'ya kilitli olduğu gibi. Dolayısıyla tıpkı Ay gibi LHS 1140 b'nin bir tarafı sürekli olarak yıldızına dönükken diğer tarafı daima karanlıkta kalıyor. Dolayısıyla gezegenin bir tarafı muhtemelen buzlarla kaplı, yıldızına bakan tarafı ise nispeten ılıman ve sıvı suya sahip bir ortam sunuyor. Araştırmacılar bulguların henüz kesinleşmediğini ve JWST ile daha fazla gözlemin yapılması gerektiği konusunda da uyarıyor. Ancak bilim insanları ilk adımın umut verici olduğunu söylüyor.
İlyas GÜR
Editör
