Türkiye’nin Güneydoğu’sunda, sıcak iklim koşullarına rağmen zeytincilikte marka haline gelen Derik ilçesinde 2025 yılı hasat sezonu buruk başladı. Coğrafi işaretli Derik Halhalı zeytini, düşük rekolte nedeniyle üreticilerin yüzünü güldürmedi.
Kuraklık Verimi Vurdu
Bu yıl bölgede yeterli yağışın olmaması ve aşırı sıcaklıkların etkisiyle zeytin ağaçlarında ciddi verim kayıpları yaşandı. Bazı bahçelerde ağaçların meyve vermediği, bazılarında ise ağaçların kurumaya başladığı bildirildi.
Derikli üreticiler, bu durumu “Son yılların en zor sezonu” olarak değerlendiriyor. Geçmiş yıllarda yüksek verim alınan bahçelerde bu sezon zeytin üretimi yüzde 60’a varan oranda azaldı.
Üreticiler, en büyük sorun olarak sulama yetersizliğini gösteriyor. Bölgede yağmur sularına dayalı üretim yapıldığını hatırlatan üreticiler, baraj ve göletlerden sulama altyapısının güçlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.
Üreticilerden Çağrı: “Ağaçlarımız Kuruyor, Acil Destek Gerekli”
Derikli zeytin üreticisi Mehmet Emin Alkan, bu yılki kuraklığın birçok üreticiyi iflas noktasına getirdiğini belirterek şunları söyledi:
“Dedemden kalma bu zeytin ağaçlarını yıllardır emekle yetiştiriyoruz. Fakat bu yıl ne yağmur yağdı ne de yeraltı suyu yeterli kaldı. Ağaçlarımız kurumaya başladı. Devletimizden sulama projeleri ve destek bekliyoruz.”
Bir diğer üretici Zeynep Aktaş ise zeytin ağaçlarının sadece ekonomik değil, kültürel bir miras olduğunu vurgulayarak,
“Bu topraklarda zeytin sadece bir ürün değil, yaşam biçimi. Derik zeytini bizim kimliğimiz. Kuraklık yüzünden bu mirası kaybetmek istemiyoruz.” dedi.
Kilosu 200 TL’ye Alıcı Buluyor
Verimdeki düşüş, fiyatlara da yansıdı. Sofralık Halhalı zeytininin kilosu 200 TL’ye kadar yükseldi. Geçen yıl 120 TL civarında satılan ürünün bu yılki fiyat artışı, hem üreticinin kaybını telafi etmeye yetmiyor hem de tüketiciyi zorluyor.
Bölge ziraatçileri, kuraklığın devam etmesi halinde önümüzdeki yıl fiyatların daha da artabileceği uyarısında bulunuyor.
Coğrafi İşaretli Lezzet: Derik Halhalı Zeytini
Kendine has aroması, düşük asit oranı ve dayanıklı yapısıyla bilinen Derik Halhalı zeytini, 2020 yılında coğrafi işaret tescili almıştı.
Zeytinler genellikle Eylül ayının son haftasından itibaren elle toplanıyor ve taş değirmenlerde sıkılarak natürel sızma zeytinyağı elde ediliyor.
Halhalı zeytini, Türkiye’nin yanı sıra uluslararası zeytinyağı yarışmalarında da adını duyurdu. Avrupa’da birçok gurme markanın hammadde tercihi arasında yer alıyor.
Gelecek Tehlikede
Uzmanlar, Derik zeytinlerinin geleceği için iklim değişikliğiyle mücadele ve sürdürülebilir sulama sistemlerinin bir an önce devreye alınması gerektiğini vurguluyor.
Mardin Ziraat Odası yetkilileri, bölgeye yönelik yeni damla sulama altyapısı projelerinin gündemde olduğunu ancak yatırımın hızlanması gerektiğini belirtiyor.
İlyas GÜR
Editör
