ANKARA (İGFA) - Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca yayımlanan Coğrafi Veri İzinleri Yönetmeliği ile coğrafi verilerin toplanması, üretilmesi, paylaşılması ve satışına yönelik ticari faaliyetlerin usul ve esasları yeniden düzenlendi. Yönetmelik, yayımlandığı tarihte yürürlüğe girdi.
TİCARİ FAALİYETLERDE İZİN ŞARTI
Düzenlemeye göre gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri ile yabancı gerçek ve tüzel kişiler, Ulusal Coğrafi Veri Sorumluluk Matrisi kapsamındaki coğrafi verilerle ilgili ticari faaliyetleri için Bakanlıktan izin almak zorunda olacak. Başvurular, Bakanlığın elektronik altyapısı üzerinden yapılacak.
İzin başvurularında faaliyet konusu, çalışılacak bölge, ilgili coğrafi veri temaları ve izin süresi bildirilecek. İzinler, en az bir, en fazla beş yıl için düzenlenecek. Faaliyet alanı, veri konusu veya izin süresinin değişmesi halinde yeniden başvuru yapılması gerekecek.
İLK YIL ÜCRET YOK, KAMU HİZMETLERİNDE ÜCRETSİZ İZİN VAR
Türk vatandaşı gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişileri, ticari faaliyete ilk başladıkları yıl izin bedelinden muaf tutulacak. Kamu kurumları ve kamu tüzel kişileri için yürütülen coğrafi veri toplama, üretme ve paylaşma faaliyetlerinde de izin ücretsiz alınabilecek.
Ancak bu çalışmalar sonucunda elde edilen verilerin ticari faaliyete konu edilmesi, satılması veya paylaşılması halinde izin bedeli ödeme yükümlülüğü doğacak. Elektrik ve doğal gaz dağıtım lisansı sahibi şirketler de lisans kapsamındaki faaliyetleri için kayıt şartıyla izin ve ücret yükümlülüğünden muaf tutulacak.
İZİN ALMAYANLARA PARA CEZASI
Yönetmelikte yaptırımlar da açıkça düzenlendi. İzin almadan faaliyet yürüttüğü tespit edilenlere başvuru yapmaları için tebliğ tarihinden itibaren 15 gün süre verilecek.
Bu süre içinde başvuru yapmayan Türk vatandaşı gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişilerine, tespitin yapıldığı yıla ait bir yıllık en yüksek izin bedeli tutarında idari para cezası uygulanacak. Yabancı gerçek ve tüzel kişiler için ceza, bir yıllık izin bedelinin iki katı olacak.
İdari para cezasının süresinde ödenmesi halinde yüzde 25 indirim uygulanabilecek. Ceza verilmesi, izin alma zorunluluğunu ortadan kaldırmayacak. Ayrıca cezanın tahakkukundan itibaren 60 gün içinde izin başvurusu yapılmaması halinde, sonraki ilk başvuruda izin bedeli iki katı uygulanacak.
VERİLER BAKANLIKLA PAYLAŞILACAK
İzin sahipleri, yürüttükleri çalışmalara ilişkin faaliyet raporlarını her 12 ayda bir Bakanlığın elektronik altyapısına sunacak. Coğrafi verilere ilişkin meta veri kayıtları da aynı aralıklarla sisteme işlenecek.
Afet ve acil durum yönetiminde kullanılmak üzere, Bakanlığın talep etmesi halinde çalışma kapsamında üretilen coğrafi veriler, ilgili teknik standartlara uygun biçimde ve ücretsiz olarak paylaşılacak. Verilerin servisler aracılığıyla sunulamadığı durumlarda Bakanlık, alternatif teslim yöntemini belirleyebilecek.
İZİNLER ASKIYA ALINABİLECEK VEYA İPTAL EDİLEBİLECEK
Başvuruda yanlış ya da eksik bilgi verilmesi, sözleşme yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi veya gerekli yeterliliklerin kaybedilmesi halinde izinler askıya alınabilecek. Eksikliklerin verilen 60 günlük süre içinde giderilmemesi durumunda ise izin iptal edilebilecek.
Yönetmelikle 2021 yılında yayımlanan Coğrafi Veri İzinleri Yönetmeliği ile Coğrafi Veri Lisans Yönetmeliği yürürlükten kaldırıldı. Önceki düzenlemeler kapsamında verilen izin ve lisans belgelerinin ise mevcut süreleri sonuna kadar geçerli olacağı bildirildi.
Söz konusu yönetmeliğin detaylarına ulaşmak için tıklayabilirsiniz
İlyas GÜR
Editör
