Yöre tarihi ile Osmanlı Arşivi'ndeki belgeleri peyderpey olarak kendi Youtube hesabına yüklemekte olan ve yörenin geçmişini geleceğe miras bırakmak üzere kayıt altına alan "Fırtına Vadisi Yok Olmasın Platformu" zamanın anlam ve önemine binaen yeni bir arşiv videosu paylaştı. İşte
Osmanlı Arşivi’nden çıkan 1909 tarihli tarihi bir belge, Karadeniz insanının vatan savunmasına verdiği eşsiz desteği bir kez daha gözler önüne serdi. Trabzon vilayet merkezi ile günümüzde Rize’nin Pazar ilçesi olan Atina kazasında kurulan cemiyetler, milli donanmanın güçlü bir şekilde inşası için kapsamlı bir yardım seferberliği başlattı.
Osmanlı Devleti’nin 20. yüzyılın başlarında başlattığı askeri modernleşme ve donanmayı güçlendirme gayretleri, Anadolu genelinde büyük bir toplumsal dayanışma dalgası yarattı. Osmanlı Arşivi’nde Dahiliye Nezareti Mektubi Kalemi (DH.MKT. 2910 - 52) fonunda muhafaza edilen Ağustos 1909 (Şaban 1327 / Ağustos 1325) tarihli resmi belgeler, bu dayanışmanın Karadeniz’deki en somut örneklerinden birini belgeliyor.
Arşiv Belgesi Künye Bilgileri
Fon Kodu: DH.MKT. (Dahiliye Nezareti Mektubi Kalemi - İçişleri Bakanlığı Yazı İşleri Kalemi)
Dosya No: 2910 | Gömlek No: 52
Tarih: 08/08/1327 (Hicri) – 11 Ağustos 1325 (Rumi) / 24-25 Ağustos 1909 (Miladi)
Konu: Milli bir donanma meydana getirilmesi için Trabzon merkezi ile Atina (Pazar) kazasında teşekkül eden cemiyetler tarafından yardım toplanması.Kraliyet
Yurtseverlik Niyetiyle Toplanan Bağışlar
Tarihi belgede yer alan bilgilere göre; vatanseverlik duygusuyla hareket eden yerel halk, askeri bir filonun inşasına destek olmak amacıyla Trabzon vilayet merkezinde ve Atina (günümüzde Rize’nin Pazar ilçesi) kazasında çeşitli yardım cemiyetleri (dernekler) kurdu. Kurulan bu cemiyetler aracılığıyla halktan bağış toplanmaya başlandığı, Trabzon Vilayeti’nden merkeze gönderilen 21 Temmuz 1325 (3 Ağustos 1909) tarihli ve 547 numaralı resmi mektup (tahrirat) ile Dahiliye Nezareti yani günümüzdeki adı ile İçişleri Bakanlığı tarafından Osmanlı Başbakanlık (Sadaret) Makamına bildirildi.
İçişleri Bakanlığı Yazı İşleri Kalemi (Dahiliye Mektubi Kalemi) tarafından hazırlanan resmi raporda, toplanan bağışların tamamen "yurtseverlik niyeti" (azm-i vatan-perverâne) ile başlatıldığı ve toplanan yardımların milli donanmanın kurulması amacıyla kullanılacağı belirtilmektedir. Belgenin içeriği, o dönemdeki toplumsal dayanışma ruhunu ve halkın devletin savunma gücünü artırma konusundaki kararlılığını yansıtmaktadır.
Sivil Örgütlenmenin Tarihi Kanıtı
Sonuç olarak bu kaynaklar; Karadeniz bölgesindeki sivil örgütlenmenin askeri modernleşmeye sağladığı finansal ve manevi katkıları belgeleyen tarihi birer kanıttır. 1909 yılında Pazar (Atina) ve Trabzon halkının sergilediği bu örnek vatanseverlik hamlesi, milli birlik ve beraberlik şuurunun tarihteki müstesna örneklerinden biri olarak arşivlerdeki yerini korumaktadır
