Haber: Sümeyye ÇELİK
Karadeniz’de hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin altında seyretmesi, çay üretimini olumsuz etkiledi. Geçtiğimiz yıllarda bazı bölgelerde 4. sürgün hasadının bile yapıldığı Rize ve çevresinde, bu yıl soğuk hava nedeniyle birçok üretici 3. sürgün hasadına geç bile başlayabildi.
Rize Ticaret Borsası (RTB) Başkanı Mehmet Erdoğan, bu yılki hava koşullarının çayın gelişim sürecini ciddi şekilde geciktirdiğini belirterek, bazı bölgelerde 3. sürgün hasadının hâlâ yapılamadığını söyledi.
“Geçen yıl 4 sürgün yapan üreticilerimiz vardı”
Başkan Erdoğan, önceki sezonla bu yılın farkına dikkat çekti. “Geçtiğimiz sezonun bu dönemlerinde üreticilerimiz 4. sürgün hasadını bile tamamlamıştı. Bu yıl ise havaların soğuk gitmesiyle birlikte çay bahçelerinde gelişim yavaşladı. Bazı bölgelerde çay filizleri yeterli olgunluğa ulaşamadığı için 3. sürgün hasadı yapılamadı.”
Erdoğan, özellikle yüksek kesimlerdeki üreticilerin hava sıcaklıklarının düşmesiyle birlikte çay sürgünlerinin zayıf kaldığını ve beklenen verimin alınamadığını belirtti.
Soğuk hava üreticiyi olumsuz etkiledi
Rize, Artvin ve Trabzon’un bazı ilçelerinde eylül ve ekim aylarında hava sıcaklıklarının düşmesi, çay bitkisinin büyüme döngüsünü yavaşlattı. Normal şartlarda ağustos sonu itibarıyla tamamlanan 3. sürgün dönemi, bu yıl kasım ayına kadar sarktı.
Uzmanlar, çay bitkisinin gelişiminde sıcaklığın önemli rol oynadığını vurgulayarak, uzun süreli serin havaların filizlenme sürecini durdurduğunu ifade ediyor. Bu durum, hem üretim miktarını hem de kaliteyi olumsuz etkiliyor.
“Bazı bölgelerde çay halen olgunlaşmadı”
Rize Ticaret Borsası Başkanı Erdoğan, özellikle İkizdere, Çamlıhemşin, Hemşin ve Güneysu gibi yüksek rakımlı ilçelerde çay filizlerinin geç olgunlaştığını belirtti:
“Bu bölgelerde sıcaklıkların düşük seyretmesi nedeniyle üretici çayı toplayacak seviyeye getiremiyor. Bu da hem üreticinin gelirini hem de toplam üretim miktarını etkiliyor.”
Üretici endişeli
Çay üreticileri ise soğuk hava nedeniyle ürün kaybı yaşandığını belirterek, bu durumun önümüzdeki yılki verimi de etkileyebileceğini dile getiriyor. Bazı üreticiler, özellikle eylül ve ekim aylarında yaşanan uzun süreli yağışlar ve düşük sıcaklıklar nedeniyle bahçelerde gelişimin durma noktasına geldiğini söylüyor.
“İklim değişikliği çay tarımını yeniden şekillendiriyor”
Rize Ticaret Borsası Başkanı Erdoğan, son yıllarda iklim değişikliğinin çay tarımı üzerindeki etkilerinin daha belirgin hale geldiğine dikkat çekti.
“Artık mevsimsel denge tamamen değişti. Yaz aylarında aşırı sıcak, sonbaharda ise erken gelen soğuklar çay üretimini doğrudan etkiliyor. Üretim takvimi ve sürgün planlamaları da bu değişime göre yeniden düzenlenmek zorunda kalabilir.”
Yeni sezon için uyarı: “Bahçelere bakım önemli”
Erdoğan, üreticilere seslenerek kış ayları öncesi çay bahçelerinde gerekli bakım ve budama çalışmalarının aksatılmaması gerektiğini söyledi.
“Soğuk hava çay bitkisinin gelişimini yavaşlatıyor ama doğru bakım yapılırsa bu etki azaltılabilir. Üreticilerimizin kışa hazırlık kapsamında bahçelerini güçlendirmeleri önemli.”
