Müsavat Dervişoğlu’nun Açıklamaları
İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, 12 Eylül darbesini eleştirirken, “12 Eylül darbesi kan, ter, gözyaşı, sabır, ilim ve dua ile büyütülmüş akçabardağın köküne dökülmüş bir düşman kezzabıdır” ifadesini kullandı. Dervişoğlu, darbenin toplumda yarattığı tahribatı ve kayıpları anarak, darbenin sorumlularını lanetledi. Ayrıca, Türk milletinin iradesinin her şeyden üstün olduğunu vurguladı ve benzer tehlikelerin bir daha yaşanmaması için dua etti.
Atila Kaya’nın Paylaşımı
MHP eski Genel Başkan Yardımcısı Atila Kaya, 12 Eylül darbesinin yıl dönümünde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile eski Cumhurbaşkanı Kenan Evren’in yan yana olduğu bir fotoğrafı paylaşarak, “Bu poz olmasa 12 Eylül kavrayışımız eksik kalırdı” şeklinde bir yorumda bulundu. Kaya, darbenin arkasındaki güçlerin, kimlerin neden desteklendiği ve kimlerin hedef alındığı konusundaki görüşlerini ifade etti.
12 Eylül Darbesinin Arka Planı ve Sonuçları
12 Eylül 1980 darbesi, Türkiye’de demokrasiyi askıya alarak geniş çaplı insan hakları ihlalleri ve siyasi baskılara yol açtı. Darbe, 11 Temmuz 1980’de başlayan hazırlıkların ardından, 12 Eylül sabahı uygulamaya konuldu. Darbeciler, Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni (TBMM) feshederek, sivil toplum kuruluşlarını kapattı ve siyasi liderleri sürgüne gönderdi.
Darbe sürecinde 650 bin kişi gözaltına alındı, 230 bin kişi yargılandı ve 50 kişi idam edildi. Ayrıca, binlerce gazeteci hapis cezasına çarptırıldı, 14 bin kişi vatandaşlıktan çıkarıldı ve 30 bin kişi işinden edildi. Kültür ve sanat hayatı da hedef alındı; yaklaşık bin film yasaklandı.
Kenan Evren’in “Asmayalım da besleyelim mi?” ifadesi, darbenin insan hakları ihlallerini gözler önüne serdi. 1982’de yapılan referandumla kabul edilen darbe anayasası, darbecilere ömür boyu dokunulmazlık sağladı, ancak 2010 referandumuyla bu madde kaldırıldı. Kenan Evren ve Tahsin Şahinkaya, 2014’te ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırıldı, ancak temyiz sürecinde hayatlarını kaybettiler.
