Erdoğan DEMİR / EDİRNE (İGFA) - Otomotiv pazarı 2026 yılının üçüncü çeyreğini düşüşle kapatırken, sektörde yaşanan daralma ikinci el otomobil piyasasına da yansıdı. Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) verilerine göre otomobil ve hafif ticari araç pazarı eylül ayında geçen yılın aynı ayına göre yüzde 24,33 daralarak 83 bin 469 adet seviyesinde gerçekleşti. Ocak-eylül dönemindeki gerileme ise yüzde 13,39’a ulaştı.
Yüksek faiz ortamı, taşıt kredilerindeki mevcut limitler ve sıfır kilometre araçlarda uygulanan kampanyalar ikinci el otomobil piyasasında hareketliliği sınırlandırırken, yaşanan durgunluk Keşan ve Trakya’da otomotiv sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin yanı sıra sektörle bağlantılı birçok iş kolunu da doğrudan etkiliyor.
Konu ile ilgili açıklamalarda bulunan Keşan TSO Meclis Üyesi Göksel Aktaş, ikinci el otomobil sektöründe yaşanan temel sorunun araç arzından çok finansmana erişim olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Bugün galerilerimizin sorunu araç bulmak değil, alıcı bulmak. Vatandaşın araç ihtiyacı var ancak cebinde yeterli nakdi, bankada da ulaşabileceği kredi imkânı bulunmuyor. Piyasa fiyattan değil, finansmandan tıkanmış durumda.”
KREDİ İMKÂNLARI DARALDI, FAİZ YÜKÜ AĞIRLAŞTI
Merkez Bankası’nın ocak ayında yüzde 38’den yüzde 37’ye indirdiği politika faizini eylül toplantısında da sabit tutmasıyla birlikte finansman maliyetleri yüksek seviyesini koruyor. Bir sonraki faiz kararının açıklanacağı 22 Ekim tarihi sektörümüz açısından da önem taşıyor.
Taşıt kredilerinde uygulanan mevcut limitler de piyasanın bugünkü gerçeklerinin oldukça gerisinde kaldı. BDDK düzenlemesine göre 400 bin liraya kadar olan araçlarda bedelin yüzde 70’ine kadar 48 ay vadeyle kredi kullanılabilirken, 800 bin ile 1,2 milyon lira arasındaki araçlarda oran yüzde 30’a, vade ise 24 aya düşüyor. 2 milyon liranın üzerindeki araçlarda ise taşıt kredisi kullanılamıyor.
Bugün ikinci elde ortalama ilan fiyatı 1 milyon 170 bin lira civarında. Bu seviyedeki bir araç için bankadan kullanılabilecek kredi en fazla yüzde 30 ve vadesi en fazla 24 ay. Dolayısıyla vatandaşın 800 bin lirayı aşan bir tutarı peşinat olarak nakit karşılaması gerekiyor. Kredi eşikleri bugünkü araç fiyatlarının çok gerisinde kaldı. Enflasyon, mevcut sınırların uygulanabilirliğini ciddi ölçüde azalttı.
REEL FİYATLAR DÜŞÜYOR, STOK BEKLİYOR
Sektör verileri de sahada yaşadığımız durgunluğu doğruluyor. İkinci el otomobil satışları yılın ilk yarısında yüzde 8,1 gerilerken, enflasyondan arındırılmış fiyatlarda yıllık bazda yüzde 8,6 düşüş yaşandı. Bir aracın ilanda ve stokta ortalama bekleme süresi ise 35 günden 40 güne kadar yükseldi.
Politika faizinin yüzde 37 olduğu bir ortamda galeride 40 gün bekleyen her araç, esnafımızın sermayesi üzerinde ciddi bir yük oluşturuyor. Galerici aracını satamadığı gibi, sermayesinin alternatif getirisinden de vazgeçmiş oluyor. Bu nedenle sektörümüzde kâr marjları giderek daralıyor.
Daralma bütün segmentleri aynı ölçüde etkilemiyor. 1 ile 1,5 milyon lira bandındaki binek otomobiller görece daha hızlı alıcı bulurken, 2 ile 2,5 milyon lira aralığındaki araçlarda hareketlilik belirgin şekilde zayıflıyor.
