Gazze'de devam eden savaşın ve bölgede yaşanan ağır insani krizin gölgesinde Hamas'ta uzun süredir beklenen liderlik değişimi gerçekleşti. İsmail Haniye ile Yahya Sinvar'ın hayatını kaybetmesinin ardından geçici bir yönetim heyeti tarafından idare edilen örgütte yeni siyasi lider olarak Halil el-Hayye görevlendirildi.
Örgütten yapılan açıklamayla birlikte, yaklaşık iki yıldır geçici yönetim modeliyle sürdürülen süreç sona ererken, Hamas'ın siyasi ve diplomatik faaliyetlerinin bundan sonraki dönemde Halil el-Hayye'nin liderliğinde yürütülmesi bekleniyor.
İKİ LİDERİN ARDINDAN YÖNETİM DEĞİŞİKLİĞİ
7 Ekim 2023'te başlayan Gazze savaşı sonrasında bölgedeki çatışmalar aralıksız devam etti. Uluslararası girişimlerle 10 Ekim 2025 tarihinde ateşkes sağlanmasına rağmen saldırılar zaman zaman sürdü. Çatışmalar nedeniyle can kayıpları her geçen gün artarken, İsrail saldırılarında yaşamını yitirenlerin sayısının 73 bin 283'e yükseldiği bildirildi.
Bu süreçte Hamas da üst düzey iki önemli ismini kaybetti. Örgütün siyasi büro başkanı İsmail Haniye, 31 Temmuz 2024'te İran'ın başkenti Tahran'da düzenlenen saldırıda hayatını kaybetti. Haniye'nin ardından liderliğe gelen Yahya Sinvar ise 16 Ekim 2024'te İsrail ordusunun düzenlediği saldırıda öldürüldü. Arka arkaya yaşanan gelişmeler sonrasında Hamas'ın yönetimi beş kişilik geçici bir heyete bırakılmıştı.
GEÇİCİ YÖNETİM SONA ERDİ
Sinvar'ın ölümünün ardından oluşturulan geçici liderlik modeli yaklaşık iki yıl boyunca örgütün siyasi yönetimini sürdürdü. Yapılan son açıklamayla birlikte bu süreç tamamlandı ve Hamas'ın yeni siyasi lideri olarak Halil el-Hayye göreve getirildi. El-Hayye'nin özellikle son yıllarda yürütülen ateşkes ve esir takası görüşmelerinde Hamas adına ön planda yer alması, liderlik için en güçlü isimlerden biri olarak gösterilmesine neden olmuştu.
HALİL EL-HAYYE KİMDİR?
1960 yılında Gazze Şeridi'nde doğan Halil el-Hayye, Hamas'ın uzun yıllardır en etkili siyasi isimleri arasında yer alıyor. Lisans eğitimini Gazze İslam Üniversitesi'nde tamamlayan el-Hayye, yüksek lisansını Ürdün Üniversitesi'nde Hadis alanında, doktora eğitimini ise Kur'an-ı Kerim ve İslami İlimler Üniversitesi'nde yaptı. Birinci İntifada döneminde Hamas'a katılan el-Hayye, aynı dönemde öğretmenlik de yaptı. 2006 yılından bu yana Gazze Şehri'ni temsilen Filistin Yasama Konseyi üyeliğini sürdüren el-Hayye, örgütün siyasi yapılanmasında uzun yıllardır aktif rol üstleniyor.
HAMAS'IN EN ETKİLİ SİYASİ İSİMLERİNDEN BİRİ
Halil el-Hayye, Hamas içerisinde özellikle eski lider Yahya Sinvar'ın en yakın çalışma arkadaşlarından biri olarak tanındı. Örgütün üst düzey karar alma mekanizmalarında uzun yıllar görev yapan el-Hayye, siyasi büroda önemli sorumluluklar üstlendi. 2024 yılında Salih el-Aruri'nin ölümünün ardından Hamas Siyasi Bürosu Başkan Yardımcılığı görevini üstlenen el-Hayye, Yahya Sinvar'ın hayatını kaybetmesinin ardından oluşturulan beş kişilik geçici liderlik konseyi içerisinde de yer aldı.
MÜZAKERE MASASINDA HAMAS'I TEMSİL ETTİ
Gazze savaşının başlamasının ardından Katar ve Mısır'ın arabuluculuğunda yürütülen dolaylı ateşkes ve esir takası görüşmelerinde Hamas heyetine liderlik eden isimlerden biri Halil el-Hayye oldu. Örgütün diplomatik temaslarında etkin rol üstlenen el-Hayye, geçmiş yıllarda Hamas ile Fetih arasındaki uzlaşı görüşmelerini de yürüttü. Ayrıca Türkiye, Lübnan, Cezayir ve Suriye başta olmak üzere birçok ülkede gerçekleştirilen siyasi temaslarda Hamas heyetlerine başkanlık etti.
SUİKAST GİRİŞİMLERİNİN HEDEFİ OLDU
Halil el-Hayye, yıllar içerisinde birçok kez İsrail saldırılarının hedefi oldu. 2007 yılında evine düzenlenen saldırıda eşi, üç çocuğu ve kardeşleri dahil çok sayıda yakını yaşamını yitirdi. 2008 yılında bir oğlu, İsrail hava saldırısında hayatını kaybetti. 2014 Gazze Savaşı sırasında ise bir başka oğlu, gelini ve torunu düzenlenen hava saldırısında öldü.
9 Eylül 2025 tarihinde Katar'ın başkenti Doha'da Hamas yetkililerinin bulunduğu yerleşkeye düzenlenen hava saldırısında da hedef alınan el-Hayye saldırıdan sağ kurtulurken, oğlu Himam el-Hayye ile ofis müdürü Cihad Labad hayatını kaybetti.
SİYASİ GÖRÜŞLERİYLE DİKKAT ÇEKİYOR
Halil el-Hayye, Hamas içerisinde İran ile ilişkilerin sürdürülmesini savunan isimlerden biri olarak biliniyor. Farklı dönemlerde yaptığı açıklamalarda Filistin devletinin kurulmasına ilişkin görüşlerini dile getiren el-Hayye, Hamas'ın İsrail ile yürüttüğü dolaylı müzakerelerde de örgütün önde gelen temsilcileri arasında yer aldı. Ayrıca Filistin Yönetimi ile Hamas arasında yürütülen uzlaşma girişimlerinde aktif görev üstlenen el-Hayye, Filistin iç siyasetinde de etkili isimlerden biri olarak öne çıkıyor.
