Boz, Anayasa’nın 98’inci ve TBMM İçtüzüğü’nün 96’ncı ve 99’uncu maddeleri gereğince verdiği soru önergesinde, kamuoyunda oluşan tepkilerin ardından söz konusu müdahalenin adının “hud derisi alma” olarak değiştirilmesinin uygulamanın niteliğini değiştirmeyeceğini savundu.
Kadın cinsel organının sakatlanması niteliğindeki uygulamaların “gelenek, din, estetik, hijyen veya tıbbi müdahale” gibi söylemlerle meşrulaştırılamayacağını belirten Boz, bir hekim tarafından gerçekleştirilen müdahalenin de tek başına bilimsel ya da hukuki meşruiyet sağlamayacağını ifade etti.
Boz, Dünya Sağlık Örgütü’nün tıbbi gereklilik olmaksızın kadın dış genital organlarının kısmen veya tamamen çıkarılması ya da zarar verilmesini kadın cinsel organının sakatlanması olarak tanımladığını ve bu uygulamanın herhangi bir sağlık yararı bulunmadığını belirtti. Türk Tabipleri Birliği’nin de söz konusu uygulamaya ilişkin açıklamasında, müdahalenin bilimsel dayanağı bulunmadığını ve hekimlik meslek etiği ile insan haklarıyla bağdaşmadığını ifade ettiğini kaydetti.
“Sağlık Bakanlığı’nın denetim sorumluluğu gündeme geliyor”
Bir hekimin bu tür bir müdahaleyi klinik ortamında uyguladığını ve sosyal medya üzerinden tanıttığını duyurmasının yalnızca bireysel bir etik ihlal olarak değerlendirilemeyeceğini belirten Boz, Sağlık Bakanlığı’nın ruhsatlandırma, denetim ve gözetim sorumluluğunun da gündeme geldiğini söyledi.
Boz, kadın bedeninin ticari kazanç alanına dönüştürülmesine ve kadınların cinsel haklarının farklı isimler altında hedef alınmasına izin verilmemesi gerektiğini vurguladı.
Soru önergesinde, Sağlık Bakanlığı’nın söz konusu olayla ilgili idari soruşturma başlatıp başlatmadığını soran Boz, soruşturma başlatıldıysa kapsamı ve mevcut aşamasının açıklanmasını istedi.
“Kaç kişiye uygulandı, aralarında çocuklar var mı?”
Boz, Ali Çakır’ın “kadın sünneti”, “hud derisi alma”, “klitoral hudektomi” veya başka isimler altında bu müdahaleyi kaç kişiye uyguladığının tespit edilip edilmediğini sordu. Önergenin bir diğer sorusunda ise müdahaleye maruz bırakılanlar arasında 18 yaşından küçük kişilerin bulunup bulunmadığına yanıt istedi.
Sümeyye Boz ayrıca hasta dosyaları, tıbbi endikasyon kayıtları, ameliyat kayıtları ve aydınlatılmış onam belgelerinin incelenip incelenmediğini, inceleme sonucunda hangi bulgulara ulaşıldığını da Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu’na yöneltti.
Klinik ve sağlık kuruluşları hakkında inceleme talebi
Soru önergesinde, müdahalelerin gerçekleştirildiği klinik veya sağlık kuruluşu hakkında ruhsat, faaliyet ve denetim yönünden herhangi bir inceleme yapılıp yapılmadığı da soruldu. Boz, inceleme yapıldıysa hangi idari işlemlerin uygulandığının açıklanmasını istedi.
Boz ayrıca, kadın cinsel organının sakatlanması niteliğindeki bir müdahalenin sosyal medya üzerinden sağlık hizmeti olarak tanıtılması ve reklamının yapılması nedeniyle Ali Çakır hakkında hangi mesleki ve idari yaptırımların uygulanacağını sordu.
Önergede, Ali Çakır ve sorumluluğu bulunan kişi veya kuruluşlar hakkında Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulup bulunulmadığı da yer aldı.
“Denetim mekanizmaları neler?”
DEM Parti Muş Milletvekili Sümeyye Boz, kadın cinsel organının sakatlanması niteliğindeki uygulamaların “estetik”, “işlevsel”, “hud derisi alma” veya benzeri adlar altında gerçekleştirilmesini önlemek amacıyla Sağlık Bakanlığı tarafından yürütülen denetim mekanizmalarının neler olduğunu da sordu.
Boz’un önergesindeki son sorular arasında sağlık çalışanlarına kadınların beden bütünlüğü, cinsel sağlık hakları, tıp etiği ve toplumsal cinsiyete dayalı şiddet konularında zorunlu eğitim verilip verilmediği de yer aldı. Boz, eğitim veriliyorsa kapsamının açıklanmasını istedi.
