Konukçu, Anayasa’nın 98’inci ve TBMM İçtüzüğü’nün 96’ncı ve 99’uncu maddeleri gereğince Adalet Bakanı Akın Gürlek tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını istediği soru önergesinde, Türkiye’de cezaevlerinde özellikle ağır hasta mahpuslar açısından ciddi hak ihlallerinin yaşandığını savundu.
“Hasta mahpuslar ölümle karşı karşıya bırakılıyor”
İnfaz sistemindeki sorunlara dikkat çeken Konukçu, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 16’ncı maddesinde yer alan “toplum güvenliği bakımından ağır ve somut tehlike oluşturmayacağı” şartının hasta mahpusların tahliye ve infaz erteleme süreçlerinde hak ihlallerine yol açtığını öne sürdü.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin Gurban ve Kaytan kararlarına da atıfta bulunan Konukçu, tahliye umudu bulunmayan mahpusların yaşadığı koşulların işkence ve kötü muamele kapsamında değerlendirildiğini belirtti.
İrfan Yılmaz’ın durumunu gündeme getirdi
Konukçu, önergesinde ileri derece serebellar sendrom (ataksi) hastalığı bulunan İrfan Yılmaz’ın durumuna özel olarak yer verdi. Yılmaz’ın felçli olduğu, ellerini kullanamadığı, yürüyemediği ve kişisel bakım, banyo, tuvalet ve beslenme gibi temel ihtiyaçlarını tek başına karşılayamadığı belirtildi.
İrfan Yılmaz hakkında İstanbul 28. Ağır Ceza Mahkemesi’nin 2024/265 esas sayılı dosyasında verilen 2 yıl 1 ay hapis cezasının kesinleştiğini aktaran Konukçu, Adli Tıp Kurumu raporuyla hastalığının hayati risk taşıdığının ve cezaevi koşullarında kalamayacağının tespit edildiğini ifade etti.
Buna rağmen infaz erteleme talebinin, Sarıyer İlçe Emniyet Müdürlüğü’nün “toplum güvenliği açısından tehlike teşkil ettiği” yönündeki değerlendirmesi gerekçe gösterilerek reddedildiğini belirten Konukçu, yürüyemeyen ve ellerini kullanamayan bir kişinin toplum güvenliği açısından nasıl tehlike oluşturduğunun açıklanması gerektiğini savundu.
“Dilekçe vermediği gerekçesiyle tahliyesi reddedildi”
Konukçu, Marmara 2 No’lu L Tipi Ceza İnfaz Kurumu İdare ve Gözlem Kurulu’nun 18 Haziran 2026 tarihli kararıyla İrfan Yılmaz’ın denetimli serbestlik kapsamında tahliye edilmesinin “dilekçe vermediği” gerekçesiyle reddedildiğini belirtti.
Ağır engelli ve ellerini kullanamayan bir mahpustan dilekçe beklenmesinin hukuki dayanağını soran Konukçu, refakatçi, kâtip, vasi veya avukat aracılığıyla beyan alma gibi yöntemlerin uygulanıp uygulanmadığının açıklanmasını istedi.
Metris Cezaevi’ndeki süreci de sordu
İrfan Yılmaz’ın Metris Cezaevi’ne götürüldüğü ilk süreçte iki gün boyunca tekerlekli sandalyede tutulduğu ve tıbbi ihtiyacı bulunan özel elektrikli tekerlekli sandalyesinin cezaevine alınmadığı yönündeki iddiaları da gündeme getiren Konukçu, bu uygulamanın talimatını kimin verdiğini sordu.
Konukçu, söz konusu iddialarla ilgili idari veya adli soruşturma açılıp açılmadığının da açıklanmasını istedi.
“Türkiye genelinde kaç hasta mahpus bulunuyor?”
DEM Parti Milletvekili Kezban Konukçu, Adalet Bakanı Akın Gürlek’e yönelttiği 12 soruda, cezaevlerindeki ağır hasta mahpusların durumuna ilişkin kapsamlı verilerin açıklanmasını talep etti.
Konukçu, Bakanlığa şu soruları yöneltti:
- ATK veya tam teşekküllü hastane raporuyla “cezaevinde kalamaz” denildiği halde tahliye edilmeyen kaç hasta mahpus bulunuyor?
- Cezaevlerinde ağır hasta, felçli veya ilerleyici nörolojik hastalığı bulunan kaç hükümlü var?
- Bu kişilerden kaçına infaz erteleme veya denetimli serbestlik uygulandı?
- Kaç kişinin talebi “toplum güvenliği” gerekçesiyle reddedildi?
- Son 5 yılda cezaevlerinde veya infaz erteleme süreçlerinde yaşanan bürokratik engeller nedeniyle hayatını kaybeden hasta mahpus sayısı kaç?
- İdare ve Gözlem Kurullarının yetkilerinin sınırlandırılması ya da kaldırılması yönünde bir çalışma yürütülüyor mu?
- Ağır hasta mahpusların infazlarının ertelenmesi ve denetimli serbestlik haklarının engellenmesinin Anayasa’nın 17’nci maddesi ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 3’üncü maddesi bakımından doğurduğu sorumluluklar konusunda Bakanlığın tutumu nedir?
Konukçu ayrıca, hasta mahpusların yaşam hakkı ve insan onurunun korunması amacıyla acil idari ve yasal düzenlemeler yapılıp yapılmayacağını da sordu.
