RİZE
Giriş Tarihi : 25-04-2021 00:25   Güncelleme : 25-04-2021 20:58

Çay Üreticisi Daha Fazla Desteklenmelidir

www. Haberetanik sitesinin oluşturduğu röportaj masasının konuğu Rize Ziraat Odası başkanı Nevzat Paliç oldu. Paliç çay ithalatından, gübre desteğine, yaş çaya açıkladıkları taban fiyata kadar sorularımıza dürüstçe cevap verdi

Çay Üreticisi Daha Fazla Desteklenmelidir

 

 

*Sayın Paliç çay fiyatını açıkladınız. Bu fiyatı hangi kriterlere göre açıkladınız?

-Nevzat PALİÇ: “Çayımız bu sezon biraz geç kaldı. Çay nerde belli değil. Çay toplama işi bayramdan sonraya kalır diye düşünüyorum. Ramazanı insanımız rahat geçirecek. Desteklemeyle beraber geçen yıl 3 lira 40 kuruş taban fiyat verildi. Taban fiyat konusunda geçen yıldan alacaklıyız. Üreticinin menfaatlerini her zaman koruduk. Geçen yıl 3.90 lira taban fiyat istemiştik, 3.40 kuruş verildi. Bu sene diyoruz ki biz geçen sene diğer tarım ürünlerine verilen fiyatları kıyaslıyoruz. İlk taban fiyat çayda açıklandı Yüzde 12.6. Bunu da Cumhurbaşkanımız açıkladığı için sesimizi çıkartmadık. Vatandaşlarımızdan bu konuda bize bayağı tepki oldu. Çaydan sonra fındığa yüzde 33, yüzde 22.5 buğdaya, yüzde 16 arpaya zam verildi. Bu nedenle geçen yıldan alacaklıyız diyoruz. Geçen yıl tarım ürünleri arasında en düşük fiyat çaya verildi. Geçen senenin telafisini bu sene bakanımızdan giderilmesini istiyoruz. En azından bu sene bizi mağdur etmemesini hükümetten istiyoruz. Bu sezon için meclis toplantımızda fedakârlığımızı da yaparak, bu günkü şartları göz önünde bulundurarak yaş çay taban fiyatının 4.40 kuruş olarak belirledik. Bu rakamı da az bulan çok insanımız var. 6 yıldır destekleme fiyatına zam yapılmadı halen 13 kuruştur. Ondan önce 5 yılda 12 kuruştu. Yani 11 yılda destekleme fiyatı sadece 1 kuruş artmıştır. Bu desteklemeyi bu sezon artıralım. Destekleme yüksek olursa çayın maliyeti düşük olur”

*Sayın Paliç, açıkladığınız bu fiyata çay müstahsili nasıl değerlendirdi?

-Nevzat PALİÇ: “Ziraat odası olarak açıkladığımız 4.40 kuruşu üreticimiz beğenmedi, rakamın daha yüksek olmasını istiyor. Biz 27 yılı aşkın bir tecrübe olarak verilebilecek bir rakam istedik. Bu rakam çok büyük bir rakam değildir. Tecrübelerimize dayanarak bu rakamı açıkladık. Bizim görevimiz üretici ile devlet arasında bir köprüdür”.

 

*Geçen yıl Sarp kapısı kapalı olduğu için üretici çayını nasıl topladı. Bu yılda aynı usul mü toplayacak? İl dışından üretici nasıl gelecek?

-Nevzat PALİÇ: “2020 yılında Çaykur 752 bin ton Çaykur aldı, 692 bin ton Özel sektör yaş çay aldı. Geçen yıl çayda bazı aksaklıklar yaşandı. Pandemi dolayısıyla hem işçi konusunda hem üreticilerimizin il dışından gelme konusunda bayağı sıkıntılar oldu. Şu anda daha gevşek bir tutum izlenecek özellikle il dışından gelenler için. Geçen gün Valimiz başkanlığında bir toplantı yaptık. O toplantıda üreticimiz bulunduğu adresten tarlasına gidecekler için çiftçiye belge veriyoruz. İnsan her şeyi erteleyebilir ama tarım ertelenemez. İnsan aç duramaz. Geçen yıl çay sezonu öncesi Korona vardı, çok endişeliydik. Gürcüler Sarp kapısı kapalı olduğu için gelemiyordu. Acaba çayları toplayabilecek miyiz endişemiz vardı. İl dışındaki çiftçilerin buraya gelmesi sıkıntılar yaşanmıştı. Geçen yıl bu sıkıntıları atlattık. Vatandaşımız kendi çayına girdi, çayına sahip çıktı. Gürcü işçilerin olmamasıyla daha kaliteli bir kuru çay üretimi oldu. Özel sektör geçen yıl Çaykur’ un fiyatına çay alacağız dedi ama sözlerini tutmadılar. Çayımızın yüzde kırkını vatandaş bu nedenle düşük fiyata satmış. Bizim arzumuz özel sektörün Çaykur fiyatına yaş çay almasıdır. Özel sektör kurulalı 36 yıl olmuş. Bu süre zarfında sadece bir yıl vatandaşı memnun etmişler, Çaykur fiyatına çay alarak. O sene hem kendileri memnun olmuş hem de üreticimiz memnun olmuş. İnşallah bu sene üreticiyi memnun edecek şekilde özel sektör çay alır”

*Sayın Paliç çay ithalatı var mı? İthalata karşı önlemler alınıyor mu?

-Nevzat PALİÇ: “Geçen yıl sadece Sri Lanka Türkiye’ ye 39 bin ton kuru çay ihraç ettiğini duyurdu. Ama resmi rakamlarda böyle bir ithalat yok. Resmi yazıyla kimler bu çayı ithal etti diye sordum, ticari sır olduğunu söylediler. Türkiye kişi başına 4 kilo ile en fazla çay tüketen ülke konumundadır. Hükümet isterse çayda ithalatı önler. Biz her ürünümüzü istediğimiz kadar Avrupa’ ya satabilir miyiz, satamayız. Buna Avrupa izin vermez. Avrupalının ihtiyacı varsa alır. Ayda 25 bin ton Türkiye’de çay tüketimi var. Bu nedenle elimizde çay stokumuz yok. Çayda çok iyi durumda olmamız gerekirken kendi kendimize zarar veriyoruz. Yurt dışına çay satmak istiyorsak kaliteli çay yapıp pahalı çay satalım. Çok fazla satıp dışardan çay alacaksak o da yanlış. Çay bir damak tadıdır. Vatandaşımızın damak tadını değişecek şekilde çay ithal etmeyelim. Güneydoğu Anadolu Bölgesine kaçak giren çayları engellememiz lazım. Pakistan 180 bin ton dışardan çay ithal ediyor. Çünkü o kadar çaya ihtiyacı var”

*Sayın Paliç çay üreticisi yeterli destekleniyor mu?

-Nevzat PALİÇ: “Çaya ve tarıma destekler artırılmalıdır. En önemli şey üretmektir. Üretmediğin zaman kazanmanda mümkün değil, geçinmende mümkün değil. Bu bölgeye çay oluyor, başka bir şey olmuyor. Çayda başka yere olmaz. Türk milleti çay içmeye devam ediyor. Bizde üretmeye devam etmek zorundayız. Çayın daha değerli olması için biz çaya bakışımızı değiştirmek zorundayız. Bunun önlemlerini alalım. Çayın birinci ayağı üreticidir. Geçen Sayın bakanımızla bir telekonferansa katıldık. O konferansta bakanımız çay sanayicisinin memnun olduğunu söyleyince bende evet 150 çay sanayicisi memnun ama 210 bin çay müstahsili memnun değil dedim. Geçen yıl borsanın istediği rakamı taban fiyat verdiler. Bu yıl taban fiyat verilirken üreticinin istediği rakam verilmelidir.

*Tarıma gübre desteği veriliyor. Çay üreticisi bu destekten yeterli faydalanabiliyor mu?

-Nevzat PALİÇ: “Gübre desteği ile mazot desteği tapu kayıtlarına göre alan bazlı tapı il müdürlüklerinden dosyalar yaparak alınabiliyor. Bu destek 4 liradan 8 liraya çıkartıldı. Yani dönün başına 25 lira ödeniyor. Rize’de bu desteği çok az kışı alıyor. Burada tapularımız küçüktür, hisselidir. Rize’de ortalama tapular 3-4 dönümdür. 4 Dönüm tapı 25 liradan 100 lira yapıyor. Üreticimiz 25 lira dosya parası verecek. 75 liradan sebep gidip o zahmete katlanmıyor. Çaykur’ un Rize sınırları içerisinde 135 bin ruhsatı var. Bunlardan sadece 12 bini bu imkândan yararlanıyor. Bu nedenle Rize ’liye devlet alan bazlı değil de çay ruhsat bazlı verilmelidir. Bu yanlış bir uygulamadır. Çiftçi ne üretiyorsa ürettiği kadar destek almalıdır”.

*Bu yıl gübre fiyatında yüzde 40 lara varan zam oldu. Bunun nedeni nedir?

-Nevzat PALİÇ: “Gübre fiyatlarının bu denli artmasına bende akıl yettiremedim. Diyorlar ki gübrenin hammaddesi ithal ediliyor. Dolar yükseldiği zaman hammadde de yükseliyor. Bu sene dolar geçen yılın altında ama gübreye yüzde 30 oranında zam geldi. Gübre kooperatifleri fabrikalara yılbaşında gübre siparişi veriyor. Gübreleri kooperatiflerden almamız gerek. Eğer kooperatifleri korumazsak yarın gübreyi özel sektörden çok daha zamlı alabiliriz. Mesut Yılmaz’ ın başbakanlığı döneminde kooperatifler gidip Gübretaş ile dolar karşılığı anlaşma yaptılar. O dönem dolar çok yükseldi. Rahmetli Başbakanımız Mesut Yılmaz gübre firması sahiplerini çağırtıp kooperatiflerin borçlarını Türk lirasına çevirttirdi. Gübre fiyatlarına hükümetimiz müdahale etmelidir”.