Tanıdınız mı? Kim bu delikanlı? Edebiyatımızın en özgün, en “kapalı”… ama en kalbe dokunan şairi

Dil ve Edebiyat Dergisinin 210. sayısı “Cahit Zarifoğlu ve edebiyatta imge” dosyasıyla yayımlandı.

KÜLTÜR - SANAT - 06-06-2026 11:43

Derginin editörü Özcan Ünlü, Cahit Zarifoğlu hakkında şunları ifade ediyor;


“Modern edebiyatımızın en özgün, en “kapalı” ama bir o kadar da kalbe dokunan şairi Ca­hit Zarifoğlu, tam da böyle bir haziran gününde (1 Temmuz 1940-7 Haziran 1987), ardında devasa bir imge atlası bırakarak aramızdan ayrıldı.

Dil ve Edebiyat’ın 210. sayısında, bu derin sızıyı ve şiirin can damarı olan “imge” meselesini bir araya getiriyoruz.

1940 yılında Ankara’da doğan Abdurrahman Cahit Zarifoğlu, Türk şiirinde mistik duyarlılığı, sürrealist bir anlatım tekniği ve alışılmamış bağdaştırmalarla birleştiren nadir isimlerdendir. İşaret Çocukları, Yedi Güzel Adam ve Korku ve Yakarış gibi eserleriyle, sadece bir kuşağın değil, Türk edebiyatının yönünü tayin eden bir figür haline gelmiştir. Onun şiiri, ge­lenekle bağını koparmadan modernin imkânlarını sonuna kadar zorlayan, insanın metafizik sancılarını eşsiz bir dille aktaran bir “menzil”dir.

İmge, edebiyat kadar diğer tüm sanat disiplinlerinin de üzerinde en çok durduğu, tanım­larken dahi yeni imgelere ihtiyaç duyduğu bir kavramdır. En yalın haliyle imge; dış dünyadan alınan duyuma dayalı verilerin, sanatçının hayal dünyasında yeniden harmanlanarak alışıl­mışın dışında bir formda sunulmasıdır.

Ezra Pound’a göre; “İmge, bir anlık zaman dilimi içinde entelektüel ve duygusal bir kar­maşayı sunan şeydir.”


C. Day Lewis’e göre ise “Kelimeyle çizilen bir resimdir ancak bu resim sadece göze de­ğil, tüm duyulara hitap eder.” Örneğin Ahmet Haşim’in “Yorgun gözümün daldığı bir sayd-ı hayaldir” dizesindeki o “hayal avı”, dış dünyada karşılığı olmayan, ancak zihinde devasa bir atmosfer kuran saf bir imgedir.

Zarifoğlu, imgeyi bir süsleme aracı olarak kullanmaz, varoluşun bir parçası olarak ele alır. Onun şiirinde imge, bazen “motorlu kuşlar” gibi moderniteye bir eleştiri, bazen de “alnı secdeli dağlar” gibi derin bir teslimiyettir:

“Seçkin bir kimse değilim

İsmimin baş harflerinde ağır sözler yok

Kanımı harflerimin arasına dağıtan

Bir şiir bıraktım”

Onun hakkında yapılan değerlendirmelerde ortak nokta, Zarifoğlu’nun dili bükme ve ye­niden kurma yeteneğidir. Eleştirmenler onu, “zor anlaşılan ama vazgeçilemeyen bir gizemli bahçe” olarak nitelerler. Şiiri, okuyucudan çaba bekleyen, zihinsel bir konforu reddeden bir yapıya sahiptir.

***

Elinizdeki 210. sayıda, edebiyatımızda imge meselesini, vefatının 39. yılında rahmetle yâd ettiğimiz Cahit Zarifoğlu ekseninde kıymetli isimlerle enine boyuna işlemeye çalıştık.”

DİL VE EDEBİYAT'IN 210. SAYISINDAKİ -HAZİRAN 2026- METİNLER ŞU ŞEKİLDE SIRALANIYOR:
Türkiye'de Yabancı Dille Öğretim ve 'Ana Dil' Meselesi -takdim- • Ekrem Erdem

Editörden • Özcan Ünlü

Bir Ay Yüzlü Yüzünden (Sınırsız Devrânı Gezegenlerin) -şiir- • Hasan Akay

Yaramı Kimseye Elletme -şiir- • Yaşar Bedri

Can Kuşum -şiir- • Nurettin Durman

Üç Deyince Çık -şiir- • Suavi Kemal Yazgıç

Gazze Düşerken Acı Bir Temaşa -şiir- • Ercan Ata

Şiir ve Şârih -şiir- • Muhammet Emin Berk

Dökülsün Dilin Ateşi -şiir- • Yasin Mortaş

Sicim -şiir- • Hande İkbal

Kırık Beyaz -şiir- • Ali Havan

Göç Ateşi -şiir- • Tayyib Atmaca

Zarif Devrim - hikâye- • Mehtap Altan

Korku Günlükleri • Nuhan Nebi Çam

Sonsuz Anlar -deneme- • Tunay Özer

'Zaman Tümseği' Şiirinde Durağan Bir Kahraman -kitap- • Seval Koçoğlu

Bir Güzel Yorulmuşlar -kitap- • Deniz Baş

Kendinden Veren Bir Ömür -aşina çehreler- • Erbay Kücet

Yeniden 'Bir Adam Yaratmak' -sinema- • İrfan Çalışan
Cahit Zarifoğlu, İmgelem ve Şiir Tekniği • Celal Fedai

Matematiksel İmgelerin Edebiyattaki İşlevi • İbrahim Eryiğit

Çok İyi Bir Baba Çok İyi Bir Yazar Çok İyi Bir İnsan (Berat ve Betül Zarifoğlu ile Söyleşi) • Gülcan Tezcan

'Kendi Haline Bir İşçiyim Ben' - 2 • Şakir Kurtulmuş

Cahit Zarifoğlu'nun Masalları • Mustafa Özçelik

Şiir ve İmgeyi Anlamlandırma -I • Hayrettin Taylan

Sezai Karakoç'ta İmge ve Kırılma • Ethem Erdoğan

Kendine Özgülüğün Şairi Cahit Zarifoğlu • Mustafa Uçurum

Edip Cansever ve İmge • Ercan İriş

Modern Şiirde Kapalılık-Açıklık Meselesi • Yunus Emre Altuntaş

Ağaçkakanlar'da Baba-Oğul Çatışmasının Psikanalitik İzleri • Feyza Nur Emiroğlu

Günün Diğer Haberleri