Naki Bakır'dan emekli ve memur zam hesaplaması: O gruptakiler 19 gün bedavaya çalıştı

Türkiye'de milyonlarca sabit gelirlinin merakla beklediği ikinci yarı zam oranları resmiyet kazanırken, enflasyon karşısında eriyen maaşların ardındaki gizli refah kaybı finans dünyasında büyük yankı uyandırdı. Dünya yazarı Naki Bakır, kağıt üzerindeki zamların geriye dönük bir tazminat olmadığını ve geçen 6 ay boyunca eksilen satın alma gücünün asla geri gelmediğini çarpıcı verilerle kanıtladı.
"Temmuz Zammı Ekonomik Bir İllüzyondur, Kayıpları Telafi Etmiyor"
Maaş artışlarının gelecekteki satın alma gücüne katkı sağladığını ancak geçmiş dönemin kümülatif kayıplarını sıfırlamadığını belirten Naki Bakır, durumun vehametini şu sözlerle aktardı: "SSK ve BAĞ-KUR emeklilerine, ikinci yarı için ilk altı aydaki enflasyonun tam karşılığı olan yüzde 17,76 oranında zam yapıldı ve en düşük aylık 23.552 TL’ye yükseltildi.
İlk bakışta enflasyonun tam olarak yansıtılması telafi gibi görünse de bu bir çeşit ekonomik illüzyon niteliğinde. Bu artış, sadece temmuz aylığını reel olarak ocak aylığı düzeyine getirmiş oluyor. Söz konusu zam emekliye geriye dönük bir tazminat olarak ödenmiyor. Emeklinin geçmiş altı ayda günbegün kaybettiği kısım cebinden kalıcı olarak çıkmış oluyor. Yeni zam sadece temmuz ayından itibaren ileriye dönük bir koruma kalkanı niteliği taşıyor."
En Düşük Emeklinin Mutfağından 12 Bin 635 Lira Buharlaştı
Emeklilerin pazar filesinden ve mutfağından eksilen parayı kuruşu kuruşuna hesaplayan Bakır, çarpıcı veriler paylaştı: "SSK ve BAĞ-KUR emeklileri yılın ilk yarısında hayat pahalılığını sarsıcı bir şekilde hissetti. Ocak ayı başında 20.000 TL olan en düşük emekli aylığı daha o ayın sonunda reel olarak 19.077 TL’ye düştü.
Naki Bakır'dan emekli ve memur zam hesaplaması: O gruptakiler 19 gün bedavaya çalıştı - Resim: 5
Söz konusu aylık her ay yaşanan enflasyonla indirgendiğinde reel olarak şubat sonunda 18.528, martta 18.176, nisanda 17.446, mayısta 17.163 ve haziran sonunda 16.985 liraya kadar indi. Altı ayda toplam 120.000 TL aylık ödenen emeklinin reel gelir toplamı 107.365 TL’ye karşılık geldi.
Emeklinin mutfağından, pazar filesinden ve kirasından eksilen net tutar 12.635 TL oldu. Bu da 20.000 TL aylık alan biri için neredeyse 20 günlük gelirin hiç harcanamadan enflasyon çarklarında erimesi anlamına geliyor. Aylığı ocak başında 30.000 TL olan bir emeklinin ise altı ayda tam 18.953 TL'si buharlaştı."
Memur İçin Acı Reçete: "Tam 19 Gün Bedavaya Çalıştı"
Memur maaşlarındaki erime kronolojisini çıkaran Naki Bakır, 60 bin lira maaş alan bir memurun uğradığı kümülatif zararı ay ay ilan etti: "Ocak ayına 60.000 TL nominal maaşla başlayan bir memurun cebindeki para, TÜFE artışlarına bağlı olarak şu şekilde her ay adım adım eridi:
Ocak'ta yüzde 4,84'lük enflasyonla 57.230 TL'ye düştü (2.770 TL kayıp). Şubat'ta yüzde 2,96'lık dalgayla 55.585 TL'ye geriledi. Mart'ta yüzde 1,94 artışla 54.527 TL'ye indi. Nisan'da yüzde 4,18'lik yüksek atakla 52.339 TL'ye çakıldı. Mayıs'ta yüzde 1,71 artışla 51.459 TL'ye gerilerken, haziran sonunda yüzde 0,99'luk enflasyonla 50.955 TL ile dip noktayı gördü."
Memurun toplam kağıt üzerinde 360.000 TL maaş almış görünse de paranın piyasadaki gerçek karşılığının 322.095 TL'ye denk geldiğini vurgulayan Bakır, analize şöyle devam etti: "Memurun ocak ayındaki alım gücü baz alındığında altı ayda cebinden buharlaşan toplam para tam 37.905 TL oldu. Bu tutar, 19 gün bedavaya çalışıldığını veya bir maaşın yarısından fazlasının hiç harcanamadan enflasyona kurban edildiğini gösteriyor.
Baz alınan memur maaşı temmuz zammıyla 68.100 TL’ye yükseldi. Ancak bu zam oranı önceki 6 aylık enflasyonun bile altında kaldığı gibi, geride bırakılan dönemde memurun sineye çektiği 38 bin liraya yakın kümülatif zararı da geriye dönük olarak karşılamıyor. Aylığı ocakta 35.000 TL olan bir memur emeklisi de altı ayda toplam 22.111 TL'yi kalıcı olarak kaybetti."