Rize’de çay üreticilerinin yaşadığı ekonomik sorunlar gündeme gelmeye devam ediyor. Fındıklı Çay Üreticileri Meclisi tarafından yapılan açıklamada, 2026 yılı yaş çay fiyatının açıklanmasının ardından geçen beş aylık süreçte artan yaşam maliyetlerinin üreticilerin gelirini olumsuz etkilediği ifade edildi.
Açıklamada, 30 Nisan 2026 ile 30 Eylül 2026 tarihleri arasındaki ekonomik veriler karşılaştırılarak gıda ve temel yaşam giderlerindeki artışa dikkat çekildi. Meclis, yaş çay fiyatının aynı dönemde sabit kalmasının üreticinin alım gücünü düşürdüğünü belirtti.
“Mutfaktaki Yangın Büyüdü”
Fındıklı Çay Üreticileri Meclisi’nin paylaştığı TÜRK-İŞ verilerine göre, dört kişilik bir ailenin açlık sınırı 30 Nisan 2026’da 34 bin 587 TL iken 30 Eylül 2026’da 37 bin 801 TL’ye yükseldi. Aynı dönemde yoksulluk sınırının ise 112 bin 661 TL’den 123 bin 130 TL’ye çıktığı belirtildi.
Meclis, beş aylık süreçte açlık sınırının 3 bin 214 TL, yoksulluk sınırının ise 10 bin 469 TL arttığına işaret ederek yaş çay üreticisinin gelirinin yükselen yaşam maliyetleri karşısında yetersiz kaldığını savundu.
“Üretici Her Kiloda 3-4 TL Kaybediyor”
Açıklamada, 1 Mayıs 2026 itibarıyla kilogram başına brüt 35 TL, net 34,23 TL olarak açıklanan yaş çay fiyatının enflasyon karşısında korunamadığı ifade edildi. Özel sektörün bazı dönemlerde çayı açıklanan fiyatın altında aldığı da ileri sürüldü.
Meclisin paylaştığı hesaplamaya göre, mayıs-eylül dönemindeki bileşik enflasyon TÜİK verileri üzerinden yüzde 8,43, ENAG verileri üzerinden ise yüzde 12,05 olarak hesaplandı.
Bu oranlar esas alındığında, mayıs ayındaki net yaş çay fiyatının üreticinin alım gücünü koruyabilmesi için eylül sonu itibarıyla TÜİK enflasyonuna göre en az 37,12 TL, ENAG enflasyonuna göre ise 38,35 TL olması gerektiği belirtildi.
Fındıklı Çay Üreticileri Meclisi, fiyatın sabit kalması nedeniyle üreticinin sattığı her kilogram yaş çayda yaklaşık 3-4 TL düzeyinde alım gücü kaybı yaşadığını savundu.
ÇAYKUR’un Ödeme Takvimi de Gündemde
Meclisin açıklamasında yalnızca yaş çay fiyatına değil, ödeme takvimine de dikkat çekildi. ÇAYKUR’a teslim edilen çayın bedelinin yaklaşık iki ay sonra alınmasının üretici açısından ek bir mağduriyet oluşturduğu ifade edildi.
Özellikle gıda, enerji ve diğer temel ihtiyaç fiyatlarının yükseldiği bir dönemde ödemelerin gecikmesinin üreticinin ekonomik yükünü artırdığı belirtilerek, çay bedellerinin daha kısa aralıklarla ödenmesi gerektiği vurgulandı.
Fındıklı Çay Üreticileri Meclisi’nin İki Talebi
Fındıklı Çay Üreticileri Meclisi, açıklamasında çözüm için iki temel talep sıraladı:
1. Yaş çay fiyatı aylık enflasyona göre güncellensin.
Meclis, yaş çay fiyatının enflasyon karşısında değer kaybetmemesi için her ay güncellenmesini istedi. Açıklamada, enflasyon verilerinin yayımlanmasının ardından fiyatın bir sonraki ayın aynı dönemine kadar aylık enflasyon oranında artırılması önerildi.
2. ÇAYKUR ödemeleri haftalık yapılsın.
Üreticinin teslim ettiği çayın bedelini almak için uzun süre beklemek zorunda kalmaması gerektiğini belirten Meclis, aylık ödeme sistemi yerine haftalık ödeme yapılması çağrısında bulundu.
“Emeğimizin Gerçek Karşılığını İstiyoruz”
Fındıklı Çay Üreticileri Meclisi, yaş çay fiyatının üreticinin emeğini ve geçim koşullarını dikkate alacak şekilde belirlenmesi gerektiğini vurguladı.
Açıklamada, “Alın terimizin enflasyona ezdirilmesine sessiz kalmayacağız, emeğimizin gerçek karşılığını istiyoruz” ifadelerine yer verilerek yaş çay fiyatının güncellenmesi ve ödeme takviminin değiştirilmesi talepleri yinelendi.
Meclis, üreticinin ekonomik koşullar karşısında korunması için fiyatlandırma ve ödeme sisteminde değişiklik yapılması gerektiğini belirtti.